Pfizer zajął środki Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej

Pfizer zajął wierzytelności Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej w związku z wyrokiem belgijskiego sądu dotyczącym sporu o nieodebrane szczepionki przeciw COVID-19. PAŻP poinformowała, że 1 lipca otrzymała od EUROCONTROL zawiadomienie o wstrzymaniu przekazywania środków z opłat trasowych, a sprawa ma związek z orzeczeniem z 1 kwietnia 2026 r. W praktyce oznacza to blokadę pieniędzy, które trafiają do agencji w ramach jej podstawowego finansowania.

Według ustaleń przywoływanych przez Rynek Zdrowia i inne media Pfizer chce odzyskać od Polski 5,6 mld zł zasądzonych przez sąd pierwszej instancji w Belgii. Do tej kwoty należy doliczyć około 170 mln zł kosztów procesowych. Belgijski sąd uznał, że Polska ma odebrać od koncernu około 64 mln dawek szczepionki, a także zapłacić zasądzoną sumę. Wyrok jest nieprawomocny, a Ministerstwo Zdrowia ma 60 dni na wniesienie apelacji od momentu doręczenia kopii wykonawczej wyroku na początku czerwca.

Pfizer w odpowiedzi na pytania mediów podał, że po wydaniu wyroku „podejmuje stosowne kroki w celu zapewnienia jego przestrzegania, korzystając z ustanowionych mechanizmów egzekwowania prawa”. Koncern dodał też, że orzeczenie sądu belgijskiego odzwierciedla znaczenie zobowiązań umownych, które miały stanowić fundament europejskiej reakcji na pandemię. Oznacza to, że firma nie czeka na prawomocne zakończenie sporu i już uruchomiła procedurę egzekucyjną.

PAŻP podkreśla, że postępowanie przed belgijskim sądem nie dotyczyło jej działalności i pozostaje niezwiązane z wykonywaniem zadań agencji. Jednocześnie wskazuje, że opłaty trasowe stanowią ponad 80 proc. jej przychodów i są podstawowym źródłem finansowania. Agencja zapowiada działania zmierzające do uchylenia zabezpieczenia oraz przygotowuje formalny sprzeciw, działając w koordynacji z Prokuratorią Generalną i właściwymi organami państwa.

Spór między Polską a Pfizerem ma źródło w umowie zawartej w 2021 r. przez Komisję Europejską w imieniu państw członkowskich. Polska w 2022 r. odmówiła dalszego odbioru części dawek, powołując się m.in. na nadpodaż szczepionek, zmianę sytuacji pandemicznej i skutki wojny w Ukrainie. W tle jest też precedens z innych krajów, w tym z Rumunii, gdzie Pfizer również doprowadził do zajęcia środków.

W najbliższym czasie kluczowe będą apelacja Polski i dalsze decyzje belgijskich instytucji wykonujących wyrok. Dla PAŻP oznacza to próbę utrzymania płynności finansowej, a dla państwa kolejny etap kosztownego sporu o szczepionki przeciw COVID-19.