Najważniejsze
- •Naczelna Rada Lekarska popiera uporządkowanie przepisów o receptach w jednej ustawie, ale chce mocniejszych zabezpieczeń przed nadużyciami.
- •Największe zastrzeżenia samorządu lekarzy dotyczą tzw. receptomatów, czyli masowego wystawiania recept bez rzeczywistego kontaktu z pacjentem.
- •NRL chce, by recepty w telemedycynie opierały się na wywiadzie medycznym, a w przypadku leków psychotropowych i odurzających wymagały kontaktu audiowizualnego na żywo.
- •Samorząd popiera część rozwiązań refundacyjnych, ale sprzeciwia się obowiązkowemu wpisywaniu kodów ICD i chce ograniczenia odpowiedzialności lekarzy za błędy systemu.
- •Projekt ustawy utrzymuje część rozwiązań akceptowanych przez NIL, m.in. recepty papierowe w określonych sytuacjach, recepty roczne, adnotację „nie zamieniać” oraz limit refundacji do 60 dni terapii.
Naczelna Rada Lekarska poparła kierunek prac nad ustawą o receptach, ale zażądała ostrzejszych przepisów wobec receptomatów i mniejszych obciążeń biurokratycznych dla lekarzy.
Naczelna Rada Lekarska pozytywnie oceniła pomysł uporządkowania przepisów o receptach w jednej ustawie, ale jednocześnie zgłosiła istotne zastrzeżenia do projektu Ministerstwa Zdrowia. W stanowisku przyjętym 12 czerwca 2026 r. samorząd lekarski wskazał przede wszystkim na brak skutecznych rozwiązań ograniczających działalność tzw. receptomatów oraz na dodatkowe obowiązki administracyjne nakładane na lekarzy.
NIL podkreśliła, że obecnie zasady wystawiania i realizacji recept są rozproszone w wielu aktach prawnych, w tym w Prawie farmaceutycznym, ustawie o zawodach lekarza i lekarza dentysty, ustawie refundacyjnej oraz rozporządzeniu o receptach. Zdaniem Rady przeciętny uczestnik systemu ochrony zdrowia nie jest w stanie łatwo odnaleźć wszystkich obowiązujących regulacji, dlatego samorząd popiera stworzenie jednego aktu prawnego, który zbierze je w spójną całość.
Najmocniejsza krytyka dotyczy jednak receptomatów. NRL zwróciła uwagę, że projekt nie zawiera rozwiązań rekomendowanych wcześniej przez Zespół ds. Preskrypcji i Realizacji Recept, którego raport opublikowano we wrześniu 2024 r. Lekarze chcą, by nowe przepisy ograniczały masowe wystawianie recept bez rzeczywistego kontaktu z pacjentem. Samorząd postuluje też zakaz wystawiania recept wyłącznie na podstawie ankiety internetowej i domaga się, by w telemedycynie podstawą decyzji był wywiad medyczny, a nie sam formularz.
W przypadku leków zawierających substancje psychotropowe lub środki odurzające NRL chce, by wymagany był kontakt audiowizualny w czasie rzeczywistym. Samorząd proponuje także, aby recepta wystawiana zdalnie była dopuszczalna tylko wtedy, gdy uzasadnia to stan zdrowia pacjenta i jest to zgodne z aktualną wiedzą medyczną. Miałyby to być przede wszystkim kontynuacje leczenia, przedłużenie leków stale przyjmowanych oraz proste konsultacje niewymagające badania osobistego.
Rada pozytywnie oceniła natomiast kierunek zmian w części dotyczącej refundacji. Projekt przewiduje narzędzie informatyczne, które ma wspierać ustalanie odpłatności i wyłączyć odpowiedzialność lekarza za błędy systemu. NRL chce jednak, by system pobierał część danych automatycznie, a lekarz odpowiadał tylko na ograniczoną liczbę pytań klinicznych. Samorząd zgłosił też sprzeciw wobec obowiązkowego wpisywania kodów ICD na receptach, argumentując, że wydłuży to pracę i może rodzić problemy z ochroną danych.
W projekcie utrzymano też rozwiązania, które NIL popiera: możliwość wystawiania recept papierowych w określonych sytuacjach, recept rocznych oraz adnotacji „nie zamieniać”. Projekt zakłada również, że refundacja ma obejmować zapas leku odpowiadający maksymalnie 60 dniom terapii, co wpisuje się w szerszą próbę ograniczenia nadużyć w systemie recept. Ostateczny kształt ustawy będzie zależał od dalszych prac w Ministerstwie Zdrowia i ewentualnych korekt po konsultacjach ze środowiskiem medycznym.
@kosik_md
@JakubStyczynski @damian_patecki Wiesz, że legislację robi MZ. Zatrzymało się na limicie tych 80 recept, dalej nie ma woli. My daliśmy MZ propozycje co z tym zrobić, ale utknęło. U nas na szczęście już jest etap zapadania wyroków za receptomaty i narkotyki, więc mam nadzieję, że będę miał co przekazywać opinii
Najważniejsze elementy projektu ustawy o receptach i stanowiska NIL
| Obszar | Co przewiduje projekt | Stanowisko NIL |
|---|---|---|
| Ustawa o receptach | Zebranie przepisów w jednym akcie prawnym | Poparcie dla uporządkowania regulacji |
| Receptomaty | Brak szczegółowych ograniczeń wskazanych w artykule | Postulat ostrzejszych zasad i zakazu recept tylko na podstawie ankiety |
| Telemedycyna | Recepta zdalna możliwa w określonych sytuacjach | Wywiad medyczny ma być podstawą decyzji, nie sam formularz |
| Leki psychotropowe i odurzające | Brak kontaktu osobistego nie jest w artykule wykluczony | Wymóg kontaktu audiowizualnego w czasie rzeczywistym |
| Refundacja | Narzędzie IT ma pomagać w ustalaniu odpłatności | Poparcie, ale z automatycznym pobieraniem danych i mniejszą liczbą pytań klinicznych |
| ICD na receptach | Obowiązkowe wpisywanie kodów ICD | Sprzeciw z powodu wydłużenia pracy i ryzyk dla ochrony danych |
| Limit refundacji | Maksymalnie 60 dni terapii | Rozwiązanie ocenione pozytywnie jako ograniczające nadużycia |
Opracowanie własne na podstawie treści artykułu i przekazanego kontekstu researchera.
Jak NIL chce ograniczyć receptomaty i uporządkować wystawianie recept
Na podstawie stanowiska NRL opisanego w artykule.
Słownik pojęć
- Receptomat
- Potoczne określenie systemu lub usługi, która umożliwia masowe wystawianie recept zdalnie, często bez pełnego kontaktu z pacjentem.
- Telemedycyna
- Świadczenie usług medycznych na odległość, np. przez telefon lub wideokonsultację.
- Wywiad medyczny
- Rozmowa z pacjentem służąca zebraniu informacji o objawach, chorobach, lekach i przeciwwskazaniach.
- Substancje psychotropowe
- Leki działające na ośrodkowy układ nerwowy, które wymagają szczególnej kontroli i ostrożności przy przepisywaniu.
- Środki odurzające
- Substancje o potencjale uzależniającym, których obrót i przepisywanie podlegają szczególnym regulacjom.
- Refundacja
- Częściowe lub pełne finansowanie leku przez publiczny system ochrony zdrowia.
- ICD
- Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób używana do kodowania rozpoznań medycznych.
