Naukowcy z Australii wykryli zaburzenia układu oczyszczania mózgu u chorych na ME/CFS

Komentarz redakcji

Naukowcy z Australii opublikowali 7 lipca 2026 roku wyniki badania, które łączą zespół przewlekłego zmęczenia z zaburzeniem pracy układu glimfatycznego. Odkrycie może pomóc w lepszej diagnostyce i otworzyć drogę do nowych terapii.

Najważniejsze

  • Australijscy naukowcy opisali osłabioną pracę układu glimfatycznego u osób z ME/CFS, czyli systemu odpowiedzialnego za usuwanie metabolitów z mózgu.
  • W badaniu uczestniczyło 58 osób: 31 pacjentów z ME/CFS i 27 osób z grupy kontrolnej, a ocenę przeprowadzono z użyciem obrazowania DTI.
  • Gorsza funkcja układu glimfatycznego wiązała się z objawami takimi jak mgła mózgowa oraz z niższą jakością snu.
  • Wyniki sugerują możliwy związek między zaburzeniami oczyszczania mózgu, neurozapaleniem i objawami poznawczymi w ME/CFS.
  • Autorzy uważają, że odkrycie może w przyszłości pomóc w opracowaniu nieinwazyjnej diagnostyki oraz nowych terapii ukierunkowanych na poprawę pracy układu glimfatycznego.
·
1 min

Badacze z Uniwersytetu Griffith wykazali, że u pacjentów z ME/CFS układ oczyszczania mózgu działa gorzej.

Źródło zdjęcia: unsplash.com - by Markus Kammermann
Źródło zdjęcia: unsplash.com - by Markus Kammermann

Badacze z Uniwersytetu Griffith w Australii odkryli, że u osób z zespołem przewlekłego zmęczenia ME/CFS gorzej działa układ glimfatyczny, czyli system oczyszczania mózgu z odpadów metabolicznych. Wyniki opublikowano 7 lipca 2026 roku i mogą mieć znaczenie dla diagnostyki oraz leczenia tej choroby.

W badaniu w Sydney wzięło udział 58 osób. W grupie badanej było 31 pacjentów z ME/CFS i 27 osób zdrowych, które stanowiły grupę porównawczą. Naukowcy wykorzystali technikę obrazowania mózgu DTI, która pozwala ocenić ruch płynów w mózgu i pracę układu odpowiedzialnego za usuwanie zbędnych substancji.

Zespół badawczy wykazał, że u pacjentów z ME/CFS funkcja układu glimfatycznego była osłabiona. Autorzy wiążą to z objawami, które często zgłaszają chorzy, w tym z tzw. mgłą mózgową, czyli problemami z koncentracją i funkcjami poznawczymi. Badacze zauważyli też, że gorsza jakość snu szła w parze z mniej wydajnym usuwaniem odpadów z mózgu.

Według naukowców sen ma tu kluczowe znaczenie, bo układ glimfatyczny działa najintensywniej właśnie podczas snu, a w czasie czuwania jego aktywność spada. Jeśli mechanizm ten nie działa prawidłowo, w mózgu mogą gromadzić się szkodliwe substancje, co może sprzyjać neurozapalenia i nasilać objawy poznawcze. Badacze zwracają uwagę, że to jedna z pierwszych prac, która pokazuje związek między ME/CFS a zaburzeniem tego procesu w badaniu obrazowym.

Zespół przewlekłego zmęczenia to złożona choroba, która od lat sprawia trudności diagnostyczne. Pacjenci skarżą się na stałe zmęczenie, zaburzenia snu i problemy z myśleniem, ale przyczyny tych objawów pozostawały niejasne. Wcześniej rozpoznanie często opierało się na wykluczaniu innych schorzeń i ocenie klinicznej.

Autorzy badania sugerują, że wyniki mogą w przyszłości pomóc w tworzeniu bardziej precyzyjnych, nieinwazyjnych metod rozpoznawania ME/CFS. Mogą też wskazać kierunek dla nowych terapii, które będą próbowały poprawić pracę układu glimfatycznego i tym samym ograniczyć objawy choroby.

Najważniejsze dane z badania australijskich naukowców nad ME/CFS i układem glimfatycznym

ParametrWartość
Liczba uczestników58
Pacjenci z ME/CFS31
Osoby zdrowe (grupa kontrolna)27
Data publikacji wyników7 lipca 2026
Zastosowana technika obrazowaniaDTI
Badanie układuglimfatycznego

Na podstawie treści artykułu i opisu badania z Uniwersytetu Griffith.

Jak sen i układ glimfatyczny wiążą się z objawami ME/CFS

Sen
Układ glimfatyczny działa najintensywniej podczas snu.
Układ glimfatyczny
U części pacjentów z ME/CFS mechanizm oczyszczania mózgu działa gorzej.
Odpady metaboliczne
Mniej sprawne usuwanie zbędnych substancji może sprzyjać neurozapaleniu.
Objawy poznawcze
Chorzy częściej zgłaszają problemy z koncentracją i myśleniem.

Na podstawie badania Uniwersytetu Griffith opisanego w artykule.

Słownik pojęć

ME/CFS
Zespół przewlekłego zmęczenia / myalgiczne zapalenie mózgu i rdzenia; przewlekła, złożona choroba przebiegająca m.in. ze stałym zmęczeniem i zaburzeniami poznawczymi.
Układ glimfatyczny
Mózgowy system usuwania odpadów metabolicznych, szczególnie aktywny podczas snu.
DTI
Dyfuzyjne obrazowanie tensorowe, technika MRI oceniająca m.in. ruch wody i mikrostrukturę tkanek.
Mgła mózgowa
Potoczne określenie zaburzeń koncentracji, pamięci i jasności myślenia.
Neurozapalenie
Proces zapalny obejmujący układ nerwowy, mogący wpływać na funkcje poznawcze i samopoczucie.

Najczęstsze pytania

Czym jest układ glimfatyczny?
To mechanizm „oczyszczania” mózgu z metabolicznych produktów przemiany materii. Najaktywniej działa podczas snu.
Dlaczego to odkrycie jest ważne dla osób z ME/CFS?
Bo sugeruje konkretny biologiczny mechanizm stojący za częścią objawów, w tym za mgłą mózgową i zaburzeniami snu.
Czy to oznacza, że ME/CFS można już łatwo diagnozować tym badaniem?
Nie. To obiecujący kierunek, ale potrzebne są dalsze badania, zanim metoda stanie się standardem diagnostycznym.
Czy poprawa snu może pomóc?
Badanie wskazuje, że sen ma duże znaczenie dla pracy układu glimfatycznego, ale nie dowodzi jeszcze skuteczności konkretnej terapii.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000
Następny artykuł

Mózg po udarze korzysta z uśpionych komórek do samonaprawy

Nowe badanie opublikowane 3 czerwca 2026 roku w „Cell Reports” opisuje, jak po udarze niedokrwiennym aktywują się uśpione komórki z opon mózgowych. Zespół z ICTER wykazał, że biorą one udział w stabilizacji naczyń i przywracaniu szczelności bariery krew-mózg.

Czytaj dalej

Powiązane artykuły

Mózg po udarze korzysta z uśpionych komórek do samonaprawy

Badanie z udziałem dr. Marcina Tabaki pokazuje, że po udarze mózg uruchamia własne mechanizmy naprawcze i kieruje komórki z opon mózgowych do uszkodzonej kory.

politykazdrowotna.com
ichf.edu.pl
+5
6 cze

COVID-19 a mózg: nowe odkrycia i stare pytania

Zrozumienie, jak COVID-19 wpływa na mózg, może być kluczem do skuteczniejszego leczenia długotrwałych objawów neurologicznych. Nowe badania z Linköping University ujawniają różnice w strukturze mózgowej pacjentów po COVID-19, ale wymagają dalszych analiz z uwagi na ograniczenia metodologiczne.

healtheuropa.com
16 mar

Naukowcy wskazali punkt zwrotny w chorobie Alzheimera. Chodzi o mikroglej

Naukowcy z Belgii i Wielkiej Brytanii opisali biologiczny „punkt zwrotny” w chorobie Alzheimera, związany ze zmianami w mikrogleju.

scitechdaily.com
healthcare-in-europe.com
+3
8 cze

Mózg z Alzheimerem skrywa więcej niż sądzono. Trop prowadzi do mikrogleju

Naukowcy z Uniwersytetu w Lipsku i współpracujących ośrodków opisali w tkance mózgowej osób z chorobą Alzheimera nową, według autorów, populację mikrogleju.

healthcare-in-europe.com
medwiss.de
+1
22 maj

 Na starzenie mózgu wpływa zdrowie, środowisko i warunki życia

Dwa badania opublikowane 27 maja, z udziałem zespołów z Jülich, wskazują, że starzenie mózgu wiąże się z łącznym wpływem zdrowia, stylu życia, środowiska i warunków społecznych.

medwiss.de
deutschesgesundheitsportal.de
+1
27 maj

Tłuszcz w mikrogleju a postęp stwardnienia rozsianego – nowe odkrycia

Holenderscy naukowcy powiązali gromadzenie się tłuszczu w komórkach mózgu z cięższym przebiegiem stwardnienia rozsianego.

poradnikzdrowie.pl
rynekzdrowia.pl
30 cze
StartSzukaj