Najważniejsze
- •Irlandzki Urząd ds. Usług Zdrowotnych (HSE) wykrył niebezpieczne syntetyczne kannabinoidy oraz octan (potencjalnie octan witaminy E) w e-papierosach na rynku legalnym i nielegalnym.
- •Z 76 przebadanych próbek liquidów, aż 10 zawierało octan powiązany z ciężkimi, zagrażającymi życiu uszkodzeniami płuc (EVALI).
- •Lekarze ostrzegają, że substancje takie jak HHC oraz syntetyczne kannabinoidy drastycznie zwiększają ryzyko psychoz, utraty przytomności i ciężkich zatruć.
- •Irlandzkie prawo z 2010 roku okazuje się zbyt mało elastyczne – producenci omijają zakazy, modyfikując strukturę chemiczną delegalizowanych związków.
Irlandzki Urząd ds. Usług Zdrowotnych (HSE) poinformował 19 sierpnia 2026 roku o wykryciu w produktach sprzedawanych na terenie kraju niebezpiecznych kannabinoidów oraz związków powiązanych z chorobami płuc.
Irlandzki Urząd ds. Usług Zdrowotnych (HSE) poinformował 19 sierpnia 2026 roku o wykryciu niebezpiecznych, syntetycznych i półsyntetycznych kannabinoidów oraz związków powiązanych z chorobami płuc. Substancje te znajdowały się w e-papierosach i produktach spożywczych sprzedawanych zarówno w legalnych sklepach, jak i na czarnym rynku.
Od początku roku do 19 sierpnia 2026 roku Laboratorium Krajowego Centrum Leczenia Uzależnień HSE przebadało 76 próbek e-papierosów i liquidów. Analizy wykazały obecność CBD w 41 przypadkach, natomiast półsyntetyczne HHC lub pokrewne związki zidentyfikowano w 28 próbkach. Badacze wykryli marihuanę lub jej odpowiedniki w 12 produktach, a 10 próbek zawierało substancję powiązaną z chorobami płuc – octan. Ponadto w ośmiu przypadkach analizy potwierdziły obecność silnych syntetycznych kannabinoidów. Suma wykrytych substancji przewyższa liczbę przebadanych próbek, ponieważ pojedyncze produkty zawierały kilka związków jednocześnie.
Zagrożenia dla zdrowia i reakcja branży
Toksyczne substancje trafiały do konsumentów zarówno z nielegalnych źródeł, jak i z legalnej sieci sprzedaży detalicznej. Organizacja branżowa Responsible Vaping Ireland, reprezentująca ponad 3200 niezależnych sprzedawców e-papierosów, obarczyła winą za ten stan rzeczy wyłącznie nielegalne kanały dystrybucji oraz nieuczciwych dystrybutorów. Z kolei przedstawiciele środowiska medycznego wskazują na bezpośrednie zagrożenie zdrowotne. Dr Brian O'Mahony, starszy rezydent psychiatrii w St Vincent's Hospital w Dublinie, podkreślił, że HHC oraz syntetyczne kannabinoidy znacząco zwiększają ryzyko wystąpienia psychozy. Profesor Matthew Sadlier, prezes Irish Medical Organisation, ostrzegł przed konsekwencjami psychicznymi i fizycznymi stosowania tych preparatów, takimi jak utrata przytomności, silne zatrucia czy stany psychotyczne.
Wykryte w badaniach substancje stanowią zamienniki THC. Szczególny niepokój budzi obecność octanu, będącego najprawdopodobniej octanem witaminy E. Związek ten, stosowany jako tani zagęszczacz liquidów, doprowadził w latach 2019–2020 do epidemii ciężkich uszkodzeń płuc (EVALI) w Stanach Zjednoczonych. Irlandzkie przepisy z 2010 roku, opracowane w celu blokowania nowych substancji psychoaktywnych, wykazują niską elastyczność. Po delegalizacji HHC producenci natychmiast wprowadzają na rynek nowe modyfikacje chemiczne, które nie są objęte istniejącymi zakazami.
Lekarze apelują o natychmiastową zmianę dotychczasowej polityki zdrowotnej państwa oraz narracji w przestrzeni publicznej. Wskazują na konieczność wprowadzenia zakazów obejmujących całe grupy chemiczne substancji, zamiast delegalizowania pojedynczych związków.
Wyniki analiz laboratoryjnych próbek e-papierosów w Irlandii (2026 r.)
| Wykryta substancja | Liczba próbek | Odsetek próbek (%) | Główne zagrożenia zdrowotne |
|---|---|---|---|
| CBD (Kannabidiol) | 41 | 53,9% | Zanieczyszczenie produktów, brak działania psychoaktywnego |
| HHC (Heksahydrokannabinol) i pochodne | 28 | 36,8% | Stany psychotyczne, utrata przytomności, uzależnienie |
| Marihuana / THC lub odpowiedniki | 12 | 15,8% | Działanie psychoaktywne, nielegalne w klasycznych liquidach |
| Octan (prawdopodobnie octan witaminy E) | 10 | 13,2% | Ostre uszkodzenie płuc (EVALI), niewydolność oddechowa |
| Syntetyczne kannabinoidy (silne) | 8 | 10,5% | Ciężkie zatrucia, ostre stany psychotyczne, zgon |
Dane: Laboratorium Krajowego Centrum Leczenia Uzależnień HSE, stan na sierpień 2026. Suma przekracza 100%, ponieważ próbki zawierały więcej niż jedną substancję.
Zagrożenia zdrowotne związane z zanieczyszczonymi e-papierosami
Ostrzeżenia medyczne na podstawie raportu HSE oraz Irish Medical Organisation
Słownik pojęć
- HHC (Heksahydrokannabinol)
- Półsyntetyczny kannabinoid otrzymywany w procesie uwodornienia THC. Wykazuje działanie psychoaktywne i niesie wysokie ryzyko wywołania stanów psychotycznych.
- EVALI
- (e-cigarette or vaping product use-associated lung injury) – ostre uszkodzenie płuc powiązane z używaniem e-papierosów, objawiające się m.in. dusznością, kaszlem i gorączką.
- Octan witaminy E
- Organiczna substancja stosowana nielegalnie jako zagęszczacz w kartridżach z THC lub HHC; po podgrzaniu staje się silnie toksyczna dla tkanki płucnej.
- Syntetyczne kannabinoidy
- Grupa sztucznie zsyntetyzowanych związków chemicznych oddziałujących na receptory kannabinoidowe, często wielokrotnie silniejszych i bardziej toksycznych od naturalnego THC.
- HSE
- (Health Service Executive) – irlandzka instytucja rządowa odpowiedzialna za system opieki zdrowotnej i zdrowie publiczne.
