Eksperymentalny lek DH20931 przeciwdziała potrójnemu ujemnemu rakowi piersi

Naukowcy z Uniwersytetu Florydy opracowali eksperymentalny lek DH20931, który wywołuje samozniszczenie komórek potrójnie ujemnego raka piersi. Wyniki badań zespołu kierowanego przez dr. Satyę Narayana opublikowano 21 kwietnia 2026 roku w czasopiśmie „Molecular Cancer Therapeutics”. DH20931 jest ukierunkowany na potrójnie ujemnego raka piersi, uznawanego za jeden z najbardziej agresywnych podtypów tego nowotworu. Związek działa na enzym CerS2, co radykalnie zwiększa produkcję ceramidów – cząsteczek tłuszczopodobnych, które w nadmiarze stają się toksyczne dla komórek nowotworowych. Przeciążone stresem komórki raka nie radzą sobie z nagłym „zalewem” lipidów i uruchamiają mechanizmy prowadzące do ich śmierci. W badaniach na modelach mysich naukowcy wszczepili zwierzętom ludzkie guzy potrójnie ujemnego raka piersi, a następnie podali im DH20931. Lek znacząco spowolnił wzrost guza, nie powodując zauważalnej utraty masy ciała ani wyraźnych objawów toksyczności. W oddzielnych eksperymentach laboratoryjnych związek wykazał także aktywność wobec innych podtypów raka piersi, a zdrowe komórki były mniej wrażliwe na działanie leku. Zespół z Uniwersytetu Florydy sprawdził również działanie DH20931 w skojarzeniu ze standardową chemioterapią. W połączeniu z powszechnie stosowaną doksorubicyną nowy związek pozwolił około pięciokrotnie obniżyć dawkę chemioterapeutyku potrzebną do zniszczenia komórek nowotworowych. Badacze opisują ten efekt jako „hipotezę dwóch uderzeń” – DH20931 jednocześnie zwiększa poziom ceramidów i podnosi stężenie wapnia w komórce, co zaburza funkcjonowanie mitochondriów i ostatecznie prowadzi do obumarcia komórek raka. Potrójnie ujemny rak piersi (TNBC) to nowotwór pozbawiony receptorów estrogenowych, progesteronowych i HER2, które stanowią cele wielu obecnie stosowanych terapii. Z tego powodu leki hormonalne i terapie ukierunkowane na HER2 są w TNBC nieskuteczne, a możliwości leczenia ograniczają się głównie do chemioterapii i immunoterapii. Wysoka agresywność choroby i gorsze rokowanie w porównaniu z innymi typami raka piersi sprawiają, że trwają intensywne poszukiwania nowych kierunków terapii. Autorzy pracy podkreślają, że mimo obiecujących wyników w modelach zwierzęcych i eksperymentach laboratoryjnych DH20931 pozostaje jedynie kandydatem na lek. Konieczne są dalsze badania przedkliniczne, a następnie wieloetapowe badania kliniczne, które pozwolą ocenić bezpieczeństwo, skuteczność oraz potencjalne działania niepożądane u ludzi. Jeśli kolejne etapy rozwoju potwierdzą dotychczasowe obserwacje, nowy związek może w przyszłości stać się elementem terapii potrójnie ujemnego raka piersi, a być może także innych nowotworów litych.