Najważniejsze
- •Bezpieczeństwo lekowe Polski zależy nie tylko od produkcji, ale też od badań, transferu technologii i przygotowania kadr.
- •W czasie pandemii COVID-19 przerwanie dostaw API z Chin pokazało, jak łatwo może dojść do zagrożenia dla produkcji leków strategicznych.
- •Eksperci podkreślali, że współpraca uczelni, instytutów badawczych i przemysłu farmaceutycznego musi mieć charakter stały, a nie kryzysowy.
- •W programie Horyzont Europa działa już 110 polskich ośrodków badawczych w obszarze zdrowia, co ma znaczenie dla europejskiego wymiaru bezpieczeństwa lekowego.
- •ABM finansuje badania niekomercyjne i ośrodki faz wczesnych, które mogą szybko oceniać bezpieczeństwo leków i biorównoważność.
W Warszawie eksperci debatowali 8 czerwca 2026 r. o bezpieczeństwie lekowym Polski podczas konferencji Innovation Day 2026.
Bezpieczeństwo lekowe Europy na trzech filarach. Stanowcza opinia dr Cessaka
W Warszawie 8 czerwca 2026 roku odbyła się debata o bezpieczeństwie lekowym Polski w ramach konferencji Innovation Day 2026. W dyskusji wzięli udział przedstawiciele uczelni, instytucji badawczych, Agencji Badań Medycznych, Narodowego Centrum Badań i Rozwoju oraz środowiska lekarskiego.
Rozmowa dotyczyła tego, jak budować zaplecze naukowe i kadrowe potrzebne do zapewnienia ciągłości dostępu do leków. Eksperci wskazywali na znaczenie współpracy między uczelniami, instytutami badawczymi i przemysłem farmaceutycznym. Podkreślali też, że bezpieczeństwo lekowe zależy nie tylko od produkcji, ale także od transferu technologii, finansowania badań i przygotowania nowych specjalistów.
Jednym z punktów wyjścia była sytuacja z okresu pandemii COVID-19. Jak przypomniała prof. Ewa Bulska, przerwanie dostaw substancji czynnej API z Chin zagroziło produkcji strategicznych leków. Według niej polskim naukowcom udało się w krótkim czasie opracować ścieżkę syntezy i oczyszczania, co pozwoliło odtworzyć produkcję tej substancji w kraju.
Prof. Ewa Krogulec z Uniwersytetu Warszawskiego podkreśliła, że bezpieczeństwo lekowe trzeba traktować jako proces, który zaczyna się i kończy w instytucjach naukowych. Zwróciła uwagę, że zespół badawczy nie powstaje dopiero w chwili kryzysu. Jej zdaniem musi istnieć wcześniej i działać w stałej współpracy z biznesem. W podobnym tonie prof. Zygmunt Lalak zaznaczył, że najważniejszym zasobem uczelni są ludzie, a nie budynki czy sama aparatura.
O europejskim wymiarze tego tematu mówiła Dagmara Robakowska-Hyżorek z Krajowego Punktu Kontaktowego programu Horyzont Europa. Zwróciła uwagę na znaczenie planowanego Critical Medicines Act, który ma wzmacniać odporność europejskich systemów ochrony zdrowia. Poinformowała też, że w obszarze zdrowia w programie Horyzont Europa działa już 110 polskich ośrodków badawczych.
Dr inż. Zuzanna Nowak-Życzyńska z Agencji Badań Medycznych mówiła o finansowaniu niekomercyjnych badań klinicznych, programów rozwojowych i ośrodków badań faz wczesnych. Jak wyjaśniła, ABM ma dziewięć takich ośrodków, które mogą szybko oceniać bezpieczeństwo leków i ich biorównoważność. Podkreśliła też, że budowa bezpieczeństwa lekowego wymaga czasu i nie da się jej zrealizować w rok czy dwa.
Debata wpisuje się w szerszą dyskusję o odporności systemu ochrony zdrowia na kryzysy geopolityczne i zaburzenia łańcuchów dostaw. W praktyce oznacza to potrzebę stałych inwestycji w badania, kadry i infrastrukturę, jeśli Polska ma ograniczać zależność od zewnętrznych dostawców. Kolejne wnioski z konferencji mogą być wykorzystane w pracach nad polityką lekową i rozwojem krajowego zaplecza badawczego.
Jak buduje się bezpieczeństwo lekowe?
Opracowanie na podstawie artykułu i materiału źródłowego o Innovation Day 2026.
Słownik pojęć
- API (Active Pharmaceutical Ingredient)
- Substancja czynna leku, czyli składnik odpowiedzialny za jego działanie terapeutyczne.
- Biorównoważność
- Porównywalność działania dwóch produktów leczniczych w organizmie.
- Transfer technologii
- Przekazywanie wiedzy i rozwiązań z nauki do przemysłu lub praktyki.
- Ośrodki badań faz wczesnych
- Jednostki prowadzące pierwsze etapy badań klinicznych i oceny bezpieczeństwa nowych terapii.
- Horyzont Europa
- Unijny program finansowania badań i innowacji.
- Critical Medicines Act
- Planowany akt prawny UE mający wzmocnić dostępność i odporność systemu lekowego.
