Najważniejsze
- •W badaniu Project Viva większa zgodność diety ciężarnych z modelem śródziemnomorskim wiązała się z rzadszym występowaniem kolki oraz kolki współwystępującej z egzemą u dzieci.
- •Każdy dodatkowy punkt wskaźnika MDS wiązał się z 15-procentowym spadkiem względnego ryzyka analizowanych problemów, a każdy dodatkowy punkt DII z 34-procentowym jego wzrostem.
- •Każda dodatkowa tygodniowa porcja owoców morza wiązała się z 25-procentowym niższym ryzykiem kolki i egzemy, jednak materiały nie precyzują szczegółów tej zależności.
- •Badanie było obserwacyjne i opierało się na kwestionariuszach, dlatego nie dowodzi, że dieta matki zapobiega kolce lub egzemie.
- •Wyników nie należy traktować jako podstawy do samodzielnej zmiany diety ani zwiększania spożycia ryb bez uwzględnienia aktualnych zaleceń dotyczących bezpieczeństwa żywności i rtęci.
Analiza danych ponad 1300 kobiet uczestniczących w projekcie Project Viva wykazała związek między dietą ciężarnych bardziej zbliżoną do modelu śródziemnomorskiego a rzadszym występowaniem kolki oraz jednoczesnego występowania kolki i egzemy u ich dzieci. Kobiety rekrutowano w poradniach prenatalnych we wschodniej części stanu Massachusetts od kwietnia 1999 do listopada 2002 roku. Materiały wskazują, że publikację zamieszczono w czasopiśmie „JAMA Network Open”.
Badacze analizowali sposób żywienia kobiet w ciąży oraz występowanie objawów u ich dzieci. Kolkę miało 26 proc. dzieci, a u 5 proc. występowały jednocześnie kolka i egzema. Materiały nie wyjaśniają, jak rozpoznawano oba problemy — na podstawie zgłoszeń rodziców, oceny lekarza czy dokumentacji medycznej.
Wyższy wynik zgodności diety z modelem śródziemnomorskim, mierzony wskaźnikiem MDS, wiązał się ze spadkiem ryzyka wystąpienia analizowanych problemów o 15 proc. przy każdym dodatkowym punkcie. Z kolei każdy dodatkowy punkt wskaźnika potencjału zapalnego diety (DII) wiązał się ze wzrostem ryzyka o 34 proc. Każda dodatkowa porcja owoców morza spożywana w tygodniu wiązała się z 25-procentowym niższym ryzykiem kolki i egzemy. Materiały nie określają wielkości porcji ani gatunków produktów. Nie wiadomo też, czy wyniki dotyczyły wspólnego punktu końcowego, czy osobno kolki i egzemy.
Nie stwierdzono analogicznego związku w przypadku nabiału, jaj i orzechów. Zależności miały być silniejsze u dzieci kobiet, u których w wywiadzie występowały choroby alergiczne. Materiały nie podają jednak liczebności tej podgrupy ani wielkości różnic. Nie przedstawiają też przedziałów ufności, wartości p ani dokładnych miar statystycznych.
Badanie miało charakter obserwacyjny i opierało się na danych z kwestionariuszy dotyczących diety. Pokazuje więc związki statystyczne, a nie dowodzi, że dieta matki lub spożywanie owoców morza zapobiegają kolce czy egzemie. Względny spadek ryzyka o 15 lub 25 proc. nie oznacza spadku o 15 lub 25 punktów procentowych. Dane pochodzą z jednej kohorty utworzonej ponad 20 lat temu i nie muszą odzwierciedlać całej populacji.
Do oceny znaczenia wyników potrzebne są pełne dane z publikacji pierwotnej oraz niezależny komentarz specjalistów. Wyników nie należy traktować jako podstawy do zmiany zaleceń żywieniowych ani jako wskazania do zwiększenia spożycia ryb i owoców morza bez uwzględnienia aktualnych zasad dotyczących rtęci i bezpieczeństwa żywności.
Najczęstsze pytania
Co wykazało badanie Project Viva?▼
Jakie wskaźniki wykorzystali badacze?▼
Co oznacza spadek ryzyka o 15 proc.?▼
Czy owoce morza zapobiegają kolce i egzemie?▼
Czy na podstawie wyników należy zmienić dietę w ciąży?▼
Słownik pojęć
- Dieta śródziemnomorska
- Model żywienia oparty przede wszystkim na warzywach, owocach, produktach pełnoziarnistych, roślinach strączkowych i zdrowych tłuszczach.
- MDS
- Mediterranean Diet Score, czyli wskaźnik oceniający zgodność diety z modelem śródziemnomorskim.
- DII
- Dietary Inflammation Index, czyli wskaźnik szacujący potencjał zapalny diety.
- Kolka niemowlęca
- Zespół uciążliwego, nawracającego płaczu lub niepokoju u niemowlęcia; w opisanych materiałach nie podano sposobu rozpoznawania tego problemu.
- Egzema
- Określenie chorób zapalnych skóry, obejmujących między innymi atopowe zapalenie skóry.
- Badanie obserwacyjne
- Badanie, w którym analizuje się istniejące zależności bez przypisywania uczestnikom określonej interwencji.
Najważniejsze wyniki opisanej analizy
| Analizowany czynnik | Zaobserwowana zależność | Ważne zastrzeżenie |
|---|---|---|
| Każdy dodatkowy punkt MDS | 15% niższe względne ryzyko kolki oraz kolki i egzemy | Nie oznacza spadku o 15 punktów procentowych |
| Każdy dodatkowy punkt DII | 34% wyższe względne ryzyko | Wskaźnik oznacza bardziej prozapalny profil diety |
| Każda dodatkowa tygodniowa porcja owoców morza | 25% niższe względne ryzyko kolki i egzemy | Nie podano wielkości porcji ani gatunków produktów |
| Nabiał, jaja i orzechy | Nie stwierdzono analogicznego związku | Brak szczegółowych danych o analizie i miarach statystycznych |
Wskaźniki wykorzystane w badaniu
MDS — zgodność z dietą śródziemnomorską
DII — potencjał zapalny diety
Dieta w ciąży a kolka i egzema u dziecka
Opracowano na podstawie opisu badania Project Viva i dostarczonych materiałów źródłowych; wyniki wskazują na związki statystyczne, a nie dowód działania zapobiegawczego.
