Najważniejsze
- •TEPI łączy terapeutę i pacjenta po udarze za pomocą dwóch wirtualnie sprzężonych egzoszkieletów kończyn dolnych.
- •System ma umożliwiać bieżące dostosowanie wsparcia, oporu i korekt ruchu, co ma zwiększyć precyzję rehabilitacji chodu.
- •W badaniu z udziałem ośmiu pacjentów TEPI dawał większy zakres ruchu w stawach oraz dłuższe i wyższe kroki niż tradycyjna rehabilitacja na bieżni.
- •Aktywacja mięśni była podobna do standardowej terapii, a pacjenci oceniali trening jako motywujący i przyjemny.
- •Twórcy widzą w TEPI uzupełnienie klasycznej fizjoterapii po udarze, a nie jej zastępstwo.
Naukowcy z Northwestern University i Shirley Ryan AbilityLab opisali system TEPI, który łączy pacjenta po udarze i terapeutę za pomocą egzoszkieletów.
Naukowcy z Northwestern University i Shirley Ryan AbilityLab opracowali system rehabilitacji TEPI, który łączy pacjenta po udarze i terapeutę za pomocą robotycznych egzoszkieletów. Badanie opisujące to rozwiązanie opublikowano 17 czerwca 2026 roku w piśmie Science Robotics.
TEPI, czyli therapist-exoskeleton-patient interaction, wykorzystuje dwa egzoszkielety kończyn dolnych. Jeden zakłada terapeuta, drugi pacjent, a oba urządzenia są połączone wirtualnie na poziomie bioder i kolan. Taki układ pozwala terapeucie reagować na ruchy chorego w czasie rzeczywistym i dostosowywać wsparcie, opór oraz korekty podczas ćwiczeń. System ma też naśladować działanie sprężyn i amortyzatorów, dzięki czemu interakcja między pacjentem a terapeutą pozostaje płynna.
W badaniu wzięło udział ośmiu pacjentów po udarze mózgu. Zespół porównał trening z użyciem TEPI z tradycyjną rehabilitacją prowadzoną przez terapeutę na bieżni. Uczestnicy korzystający z nowego systemu uzyskiwali większy zakres ruchu w stawach, stawiali dłuższe i wyższe kroki oraz aktywowali mięśnie na poziomie podobnym do tego, jaki obserwowano przy standardowej terapii. Badacze podali też, że pacjenci oceniali trening jako motywujący i przyjemny.
Autorzy badania zwracają uwagę, że obecna fizjoterapia chodu ma ograniczenia. Terapeuta może jednocześnie pomagać tylko w części ruchu, a bardziej złożony trening całego ciała często wymaga udziału kilku osób. Z kolei część rehabilitacyjnych egzoszkieletów działa według sztywnych wzorców ruchu i nie reaguje na bieżąco na postępy pacjenta. TEPI ma łączyć elastyczność pracy terapeuty z precyzją robotyki.
Według danych Centers for Disease Control and Prevention co roku udaru mózgu doświadcza i przeżywa w USA niemal 800 tys. osób. Dla wielu z nich rehabilitacja oznacza długie ćwiczenia nad odzyskaniem chodzenia, równowagi i samodzielności. To właśnie ten etap leczenia badacze chcą usprawnić.
Zespół z Northwestern i Shirley Ryan AbilityLab zapowiada dalsze badania nad zastosowaniem TEPI w innych zadaniach funkcjonalnych, takich jak chodzenie po otwartym terenie, wchodzenie po schodach i wstawanie z krzesła. Jeśli kolejne testy potwierdzą wyniki, system może stać się uzupełnieniem klasycznej rehabilitacji po udarze, a nie jej zamiennikiem.
Jak działa system TEPI
Na podstawie artykułu o TEPI opublikowanego w Science Robotics i streszczeń źródłowych.
Therapist-exoskeleton-patient interaction for gait therapy.
Science robotics
TEPI vs tradycyjna rehabilitacja chodu po udarze
| Element porównania | TEPI | Tradycyjna rehabilitacja na bieżni |
|---|---|---|
| Liczba pacjentów w badaniu | 8 | 8 |
| Zakres ruchu w stawach | Większy | Mniejszy |
| Długość kroków | Większe/dłuższe | Krótsze |
| Wysokość kroków | Większe/wyższe | Niższe |
| Aktywacja mięśni | Podobna do standardowej terapii | Punkt odniesienia |
| Odbiór przez pacjentów | Motywujący i przyjemny | Brak danych w tekście |
Na podstawie treści artykułu i opisu badania opublikowanego w Science Robotics (17.06.2026).
Słownik pojęć
- TEPI (therapist-exoskeleton-patient interaction)
- System rehabilitacji, w którym terapeuta i pacjent są połączeni przez sprzężone egzoszkielety, aby wspólnie trenować chód.
- egzoszkielet
- Noszona zewnętrzna konstrukcja wspierająca ruch kończyn i pomagająca w treningu lub poruszaniu się.
- sprzężenie wirtualne
- Połączenie dwóch urządzeń w systemie sterowania tak, by reagowały na siebie w czasie rzeczywistym.
- zakres ruchu
- Miara tego, jak daleko staw może się poruszać w trakcie wykonywania ruchu.
- opór
- Siła przeciwna do ruchu, którą system może dozować podczas ćwiczeń rehabilitacyjnych.
- korekta ruchu
- Bieżące poprawianie wzorca ruchu pacjenta przez terapeutę lub system wspomagający.
- aktywacja mięśni
- Poziom zaangażowania mięśni podczas wykonywania ruchu, oceniany m.in. w badaniach rehabilitacyjnych.
