Najważniejsze
- •Diranersen Biogenu to eksperymentalny lek ukierunkowany na białko tau, a nie na amyloid, co wpisuje się w nowy kierunek badań nad Alzheimerm.
- •W badaniu fazy pośredniej wzięło udział około 400 osób z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi lub wczesną postacią choroby Alzheimera.
- •Najniższa dawka podawana co 6 miesięcy wiązała się z 26-procentowym spowolnieniem pogarszania funkcji poznawczych względem placebo, ale wyniki różniły się zależnie od testu.
- •Badanie nie spełniło wcześniej zakładanego celu dla wyższych dawek, dlatego potrzebne są większe i bardziej rozstrzygające badania.
- •Zgłaszane działania niepożądane obejmowały ból w miejscu wkłucia i przejściową dezorientację, bez sygnałów zapalenia mózgu.
Eksperymentalny lek diranersen firmy Biogen może spowolnić wczesną postać choroby Alzheimera, obniżając poziom białka tau — wynika z badań przedstawionych w Londynie 14 lipca 2026 r.
Biogen przedstawił w Londynie wyniki badań nad eksperymentalnym lekiem diranersenem, który może spowolnić wczesną chorobę Alzheimera poprzez obniżenie poziomu białka tau. Dane pokazane 14 lipca 2026 roku podczas Konferencji Międzynarodowego Towarzystwa Alzheimerowskiego wskazują, że preparat dał sygnały skuteczności u około 400 badanych osób z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi lub wczesną postacią Alzheimera.
W jednym z testów najniższa dawka leku, podawana co sześć miesięcy, wiązała się z 26-procentowym spowolnieniem pogarszania funkcji poznawczych w porównaniu z placebo. Badacze podkreślili jednak, że wyniki różniły się w zależności od zastosowanego testu, a badanie nie spełniło wcześniejszego celu, który zakładał lepsze efekty przy wyższych dawkach. Mimo to firma zapowiedziała większe badania, które mają dokładniej ocenić działanie diranersenu.
Lek podawany jest nie do krwiobiegu, lecz do płynu otaczającego rdzeń kręgowy. Według prowadzącej badanie dr Cath Mummery z University College London taki sposób może ułatwiać dotarcie substancji do mózgu i ograniczać produkcję tau, zamiast próbować usuwać już nagromadzone złogi. Wśród działań niepożądanych zgłaszano ból w miejscu wkłucia oraz przejściowy stan dezorientacji, który mógł pojawić się kilka dni po zastrzyku i utrzymywać się około tygodnia. Nie stwierdzono natomiast oznak zapalenia mózgu.
Choroba Alzheimera pozostaje jedną z głównych przyczyn demencji na świecie. Dotychczasowe terapie skupiały się głównie na amyloidzie, czyli białku tworzącym złogi w mózgu, ale coraz więcej zespołów badawczych szuka nowych celów, w tym tau. To białko od dawna uchodzi za drugi kluczowy element procesu chorobowego i wiąże się z tworzeniem splątków w neuronach.
W praktyce wyniki Biogenu nie oznaczają jeszcze przełomu klinicznego, ale mogą przesunąć uwagę branży z amyloidu na tau. Jeśli kolejne, większe badania potwierdzą efekt, diranersen może stać się jednym z najważniejszych testów nowego podejścia do leczenia Alzheimera i otworzyć drogę do dalszych terapii ukierunkowanych na ten mechanizm.
Jak działa diranersen i co pokazało badanie
Opracowanie na podstawie treści artykułu i danych z prezentacji AAIC 2026.
Słownik pojęć
- tau
- Białko związane z utrzymaniem struktury neuronów; w chorobie Alzheimera może tworzyć nieprawidłowe splątki.
- amyloid
- Białko tworzące złogi w mózgu; od lat jest jednym z głównych celów terapii Alzheimera.
- łagodne zaburzenia poznawcze
- Stan, w którym występują mierzalne problemy z pamięcią lub myśleniem, ale codzienne funkcjonowanie jest jeszcze względnie zachowane.
- biomarker
- Mierzalny wskaźnik biologiczny używany do oceny przebiegu choroby lub odpowiedzi na leczenie.
- badanie fazy pośredniej
- Etap badań klinicznych, który ocenia skuteczność i bezpieczeństwo leku na grupie pacjentów przed dużymi badaniami potwierdzającymi.
- podanie dokanałowe
- Zastosowanie leku w przestrzeni otaczającej rdzeń kręgowy, aby ułatwić jego dotarcie do ośrodkowego układu nerwowego.
