Najważniejsze
- •Badanie oszacowało, że CTE mogła występować u 74,5 proc. byłych zawodników NFL zmarłych w latach 2008–2023.
- •Analiza objęła 2362 zmarłych zawodników i uwzględniła także osoby, których mózgów nie przekazano do badań.
- •Wcześniejsze badania oparte głównie na dawcach mogły zawyżać częstość CTE, ponieważ rodziny zawodników z objawami częściej decydowały się na donację mózgu.
- •CTE wiąże się z powtarzającymi się uderzeniami w głowę, ale obecność zmian w mózgu nie oznacza automatycznie wystąpienia objawów.
- •Wynik 74,5 proc. dotyczy zmarłych byłych zawodników NFL i nie pozwala określić, ilu żyjących zawodników ma CTE lub zachoruje w przyszłości.
Naukowcy z Boston University oszacowali, że przewlekła encefalopatia pourazowa (CTE) mogła występować u 74,5 proc. byłych zawodników NFL, którzy zmarli w latach 2008–2023. Wyniki badania opublikowało 28 października czasopismo „JAMA Network Open”.
Badacze przeanalizowali dane dotyczące 2362 zmarłych byłych zawodników ligi NFL. Zespół związany z Boston University i UNITE Brain Bank uwzględnił zarówno osoby, które przekazały mózgi do badań, jak i zawodników, których mózgów nie przekazano. Następnie zastosował model mający ograniczyć wpływ selekcji dawców na wynik.
Wśród osób, których mózgi przekazano do analizy, CTE wykrywano w około 93–94 proc. przypadków. Źródła opisujące badanie podają jednak różne dane dotyczące liczby dawców. ABC News informuje o 396 osobach, z których 93,5 proc. miało CTE. „The Boston Globe” podaje, że dawców było 387, w tym 362 osoby ze zmianami charakterystycznymi dla CTE. Różnica ta wymaga wyjaśnienia w oryginalnej publikacji.
Według autorów rodziny zawodników z objawami zaburzeń pamięci, zaburzeń zachowania lub innych problemów neurologicznych około pięciokrotnie częściej decydowały się na przekazanie mózgu do badań. Mogło to zawyżać odsetek przypadków CTE w poprzednich analizach, które opierały się głównie na grupach dawców. Nowe oszacowanie ma uwzględniać ten rodzaj błędu.
Wcześniejsze badanie z 2017 roku wykazało CTE u około 99 proc. analizowanych mózgów byłych zawodników. Inne prace wskazywały na odsetki od 25 do 98 proc. Wyników tych nie można bezpośrednio porównywać, ponieważ badania obejmowały inne grupy i stosowały odmienne metody.
CTE wiąże się z powtarzającymi się uderzeniami w głowę, także takimi, które nie powodują wstrząśnienia mózgu. Choroba może wpływać na pamięć, nastrój, zachowanie i funkcje poznawcze, ale obecność zmian w mózgu nie oznacza automatycznie wystąpienia objawów. Naukowcy mogą obecnie wiarygodnie potwierdzić CTE wyłącznie po śmierci.
Oszacowanie na poziomie 74,5 proc. dotyczy zmarłych byłych zawodników NFL. Nie pokazuje, ilu żyjących zawodników ma CTE ani ilu zachoruje w przyszłości. Potrzebne będą niezależne analizy modelu, badania w innych grupach oraz dalsze prace nad testami umożliwiającymi rozpoznanie choroby za życia.
Najczęstsze pytania
Czym jest CTE?▼
Ilu byłych zawodników NFL objęło badanie?▼
Co oznacza oszacowanie 74,5 proc.?▼
Czy badanie pokazuje, ilu żyjących zawodników NFL ma CTE?▼
Dlaczego wcześniejsze badania wykazywały wyższy odsetek CTE?▼
Jakie objawy może powodować CTE?▼
Słownik pojęć
- CTE
- Przewlekła encefalopatia pourazowa, choroba neurodegeneracyjna związana z powtarzającymi się uderzeniami w głowę.
- Błąd selekcji dawców
- Zniekształcenie wyników wynikające z tego, że do badań częściej trafiają mózgi osób, u których za życia występowały objawy mogące sugerować CTE.
- Tau
- Białko obecne w komórkach nerwowych, którego nieprawidłowe gromadzenie wiąże się z rozwojem CTE.
- Donacja mózgu
- Przekazanie mózgu po śmierci do badań neuropatologicznych, które mogą potwierdzić obecność zmian charakterystycznych dla CTE.
- Wstrząśnienie mózgu
- Rodzaj urazu mózgu, który może wystąpić po uderzeniu w głowę, ale nie każde powtarzające się uderzenie prowadzące do ryzyka CTE powoduje wstrząśnienie.
Najważniejsze dane z badania dotyczącego CTE u byłych zawodników NFL
| Element | Dane |
|---|---|
| Badana grupa | 2362 zmarłych byłych zawodników NFL |
| Okres zgonów | 2008–2023 |
| Oszacowana częstość CTE | 74,5 proc. |
| Wyniki wśród dawców mózgów | Około 93–94 proc. |
| Wcześniejsze badanie z 2017 roku | Około 99 proc. w analizowanej grupie dawców |
| Potwierdzenie za życia | Obecnie niemożliwe w sposób wiarygodny |
Dwa sposoby szacowania częstości CTE
Analiza przekazanych mózgów
Model populacyjny uwzględniający osoby bez donacji
CTE wśród byłych zawodników NFL — najważniejsze liczby
Dane na podstawie badania opisanego w artykule, opublikowanego w JAMA Network Open 28 października.
Porównanie osób z utrzymującymi się objawami po wstrząśnieniu mózgu z próby badawczej z oddziału ratunkowego z pacjentami z próby rehabilitacyjnej: eksploracyjna analiza retrospektywna
Journal of rehabilitation medicine
Molekularne szlaki łączące uraz mózgu z dysfunkcją sercowo-naczyniową: terapeutyczny potencjał ćwiczeń fizycznych
Metabolic brain disease
Wzorce urazów głowy, twarzy i szyi w całym cyklu życia: 20-letnia analiza danych NEISS obejmująca 2 345 287 wizyt na oddziałach ratunkowych w USA
BMC emergency medicine
