Apteka jako część POZ. NHS England stawia na farmaceutów i krótsze kolejki

Apteka bliżej pacjenta

NHS England rozwija model Neighbourhood Health Service, który ma przenosić część opieki bliżej pacjenta. Od jesieni 2026 r. część kwalifikowanych farmaceutów ma zacząć niezależnie przepisywać leki w ramach NHS. Reforma ma wzmocnić rolę aptek jako elementu lokalnych zespołów opieki i zmniejszyć obciążenie lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej.

Według opisanego w materiale modelu „care closer to home” usługi mają być organizowane wokół potrzeb konkretnej społeczności, a nie pojedynczych placówek. NHS wskazuje, że celem jest zapewnianie większej części opieki „w domu lub bliżej domu”, poprawa dostępu do świadczeń, lepsze doświadczenia pacjentów oraz większa integracja różnych części systemu. W tym układzie apteka ma przestać być traktowana jako miejsce działające obok podstawowej opieki zdrowotnej i stać się jednym z jej stałych elementów.

Jednym z filarów reformy jest Pharmacy First, czyli usługa, w ramach której farmaceuci mogą oceniać pacjentów z siedmioma często występującymi problemami zdrowotnymi i w określonych sytuacjach zapewniać leczenie, także z użyciem leków na receptę w odpowiednich mechanizmach. W materiale podano, że między marcem 2025 r. a lutym 2026 r. farmaceuci przeprowadzili ponad 3,3 mln konsultacji w ramach tej usługi, co oznacza wzrost o 43 proc. w porównaniu z poprzednimi 12 miesiącami. 86 proc. pacjentów miało oceniać swoje doświadczenie pozytywnie.

Nowe uprawnienia farmaceutów

Autorzy materiału podkreślają, że szersze wykorzystanie aptek ma znaczenie organizacyjne. Pacjenci z prostszymi problemami zdrowotnymi mają otrzymywać pomoc bez zajmowania wizyt w POZ, a lekarze mają zyskać więcej czasu na przypadki wymagające bardziej złożonej diagnostyki i leczenia. Reforma wpisuje się też w szerszą zmianę roli farmaceuty, który ma być nie tylko wykonawcą pojedynczej usługi, ale częścią lokalnego zespołu złożonego m.in. z lekarzy, pielęgniarek, pracowników opieki społecznej, dentystów, optometrystów i ratowników medycznych.

Kolejnym krokiem ma być independent prescribing, czyli niezależne przepisywanie leków przez farmaceutów z odpowiednimi kwalifikacjami. Zgodnie z opisem nowe rozwiązanie ma być wdrażane od jesieni 2026 r. i ma rozwijać doświadczenia zdobyte dzięki Pharmacy First. W praktyce oznacza to dalsze przesuwanie części prostszej opieki do aptek i lokalnych zespołów, choć szczegóły wdrożenia, finansowania i warunki przyznawania uprawnień nie zostały jeszcze jasno opisane w przywołanym materiale.