Analiza wpływu algorytmów TikToka na zachowania żywieniowe nastolatków

Badanie naukowców z University of Minnesota, opublikowane 3 lipca 2026 roku w czasopiśmie „Journal of Nutrition Education and Behavior”, wykazało, że treści kulinarne na platformie TikTok wywołują u nastolatków nagłe zachcianki i modyfikują ich nawyki żywieniowe. Z analizy dr Adrianny N. Bell wynika, że aktywne zaangażowanie rodziców może osłabić ten wpływ.

W listopadzie 2023 roku badacze przeprowadzili wywiady w czterech grupach fokusowych. Spotkania trwały od 32 do 53 minut. W projekcie wzięło udział 25 uczniów jednej ze szkół średnich w Minneapolis, w większości w wieku 15 i 16 lat. Kryteria naboru obejmowały: wiek od 13 do 19 lat, brak zdiagnozowanych zaburzeń odżywiania oraz korzystanie z TikToka przez co najmniej cztery dni w tygodniu w ciągu ostatnich sześciu miesięcy. Ponad połowę badanej grupy stanowiły dziewczęta, ponad połowa identyfikowała się jako Afroamerykanie, a blisko połowa miała pochodzenie somalijskie. Wszyscy uczestnicy uczęszczali do placówki z wysokim odsetkiem młodzieży uprawnionej do bezpłatnych lub ulgowych obiadów. Podczas przygotowywania publikacji autorzy wykorzystali narzędzie ChatGPT wyłącznie do poprawy stylu i czytelności tekstu.

Wpływ algorytmów i influencerów na wybory żywieniowe

Większość nastolatków (aż 72 procent) wskazała TikToka jako swoją główną platformę społecznościową. Ponad dwie trzecie ankietowanych spędza w tej aplikacji powyżej dwóch godzin dziennie w dni powszednie. Aż 96 procent tego czasu polega na pasywnym przewijaniu sekcji „Dla Ciebie”. Młodzież deklarowała, że atrakcyjne wizualnie filmy oraz rekomendacje influencerów wywołują natychmiastową ochotę na zjedzenie pokazywanych produktów. Część chłopców przyznała, że modyfikuje swoją dietę, aby upodobnić się do wysportowanych twórców internetowych.

Ograniczenia badania i kontekst prawny

Badanie dr Bell ma charakter jakościowy i opisuje mechanizmy psychologiczne w wybranej grupie, dlatego nie odzwierciedla postaw całej populacji nastolatków. Uczestnicy pochodzą z uboższych rodzin mieszkających na obszarach o ograniczonym dostępie do świeżej żywności, gdzie tania żywność typu fast food jest najłatwiej dostępna. Praca ta wpisuje się w szerszy spór regulacyjny. W Stanach Zjednoczonych prokuratorzy generalni kilkudziesięciu stanów oskarżają koncern Meta o celowe uzależnianie młodzieży, z kolei Komisja Europejska prowadzi postępowanie wyjaśniające wobec TikToka na mocy Aktu o usługach cyfrowych.

Analiza opiera się wyłącznie na deklaracjach młodzieży i nie zawiera pomiarów rzeczywistego spożycia kalorii ani dokonywanych zakupów. Pomija również stanowisko samej platformy oraz opinie niezależnych dietetyków. TikTok wykazuje jednak także pozytywny wpływ – nastolatkowie szukają tam przepisów i uczą się gotowania. Wyniki analizy wskazują na potrzebę rozwijania edukacji medialnej przez rodziców. Ich obecność i rozmowy z dziećmi mogą skutecznie ograniczyć czas spędzany przed ekranem.