Przegląd Prasy
|
Oferty Pracy
|
Video
|
Konferencje
|
Społeczność
|
Posty z X
|
Mapa Staży
|
Nauka
|
Szukam pracy

Abp Wojda krytykuje obowiązkową edukację zdrowotną i wzywa rząd do dialogu

13 godz. temu
2 min

Najważniejsze

  • Abp Tadeusz Wojda skrytykował plan wprowadzenia od roku szkolnego 2026/2027 obowiązkowej edukacji zdrowotnej, powołując się na konstytucyjne prawo rodziców do wychowania dzieci oraz apelując o szeroki dialog z rządem.
  • Hierarcha przeciwstawił frekwencję na edukacji zdrowotnej (ok. 30 proc. jako przedmiot nieobowiązkowy) wysokiej frekwencji na religii (ok. 70 proc.), choć podane dane nie zostały potwierdzone przez MEN ani oficjalne statystyki.
  • Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje obowiązkowy przedmiot od klasy IV SP i w szkołach ponadpodstawowych, obejmujący m.in. bezpieczeństwo, zdrowie psychiczne, odżywianie i profilaktykę, przy czym komponent dotyczący zdrowia seksualnego ma pozostać nieobowiązkowy za zgodą rodziców.
  • Episkopat postrzega część treści edukacji zdrowotnej jako sprzeczne z konstytucyjną ochroną małżeństwa i rodziny, natomiast MEN zapowiada doprecyzowanie podstawy programowej przez zespół ekspertów i konsultacje przed wejściem reformy w życie.
  • Spór o edukację zdrowotną wpisuje się w szerszą debatę o relacjach państwo–Kościół w obszarze wychowania młodzieży, w tym o miejsce religii i edukacji seksualnej w szkole oraz zakres wpływu rodziców na program nauczania.

Abp Tadeusz Wojda na Jasnej Górze skrytykował obowiązkową edukację zdrowotną i zaapelował do rządu o dialog z rodzicami i Kościołami.

Komentarz redakcji

Przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski abp Tadeusz Wojda podczas homilii 2 maja 2026 r. na Jasnej Górze ostro ocenił decyzję rządu o wprowadzeniu od nowego roku szkolnego obowiązkowej edukacji zdrowotnej. Zarzucił władzom, że działają „bez zgody rodziców” i że program zawiera „treści bardzo problematyczne” wobec małżeństwa i rodziny, oraz wezwał do szerokiego dialogu państwa z rodzicami i Kościołami. MEN podkreśla, że przedmiot będzie obowiązkowy z wyłączeniem komponentu dotyczącego zdrowia seksualnego, który pozostanie dobrowolny za zgodą opiekunów.

Przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski abp Tadeusz Wojda 2 maja na Jasnej Górze publicznie skrytykował rządowy plan wprowadzenia obowiązkowej edukacji zdrowotnej w szkołach od roku 2026/2027 i zaapelował do władz o szeroki dialog z rodzicami oraz Kościołami. W homilii wygłoszonej podczas uroczystości Matki Bożej Królowej Polski hierarcha zarzucił, że przedmiot wprowadzono „bez zgody rodziców”, powołując się na art. 48 Konstytucji RP. Abp Wojda stwierdził, że jako nieobowiązkowy przedmiot edukacja zdrowotna „cieszyła się zaledwie 30‑procentową frekwencją”, podczas gdy na religię ma uczęszczać „mniej więcej 70 procent uczniów”. Zaznaczył, że państwo powinno „szanować i wspierać” prawo rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami, a nie „ograniczać” go poprzez narzucanie jednolitej wizji w „tak wrażliwej sferze jak wychowanie do zdrowia i kształtowanie relacji międzyludzkich”. Podane przez niego dane o frekwencji nie zostały dotąd potwierdzone przez MEN ani przez oficjalne statystyki. Hierarcha ocenił, że obecny program edukacji zdrowotnej, choć zawiera „wiele pozytywnych treści, zwłaszcza w zakresie ochrony dziecka przed zagrożeniami”, obejmuje także „treści bardzo problematyczne, które nie respektują należycie wartości małżeństwa i rodziny określonej i zagwarantowanej przez Konstytucję”. Nie wskazał jednak konkretnych zapisów budzących zastrzeżenia. „Negowanie rodzicom tego prawa jest pogwałceniem ich woli” – mówił, apelując jednocześnie, by „nie zabierać dzieci” z lekcji religii. W imieniu Episkopatu abp Wojda wezwał do „szerokiego i merytorycznego dialogu” między szkołą, rodziną, Kościołem katolickim oraz innymi Kościołami i związkami wyznaniowymi. Zapewnił, że Kościół kieruje się „prawdziwym dobrem uczniów”. W cytowanych materiałach nie ma informacji o ewentualnych formalnych działaniach Episkopatu wobec resortu edukacji poza publicznymi apelami. Ministerstwo Edukacji Narodowej zapowiedziało, że edukacja zdrowotna stanie się od roku szkolnego 2026/2027 osobnym, obowiązkowym przedmiotem od klasy IV szkoły podstawowej oraz przez dwa lata w szkołach ponadpodstawowych. Zgodnie z deklaracjami minister Barbary Nowackiej obowiązkowe mają być m.in. treści dotyczące bezpieczeństwa, higieny cyfrowej, odżywiania, profilaktyki uzależnień, zdrowia psychicznego, fizycznego i społecznego oraz pierwszej pomocy. Komponent dotyczący zdrowia seksualnego ma stanowić około jedną dziesiątą całości i pozostanie nieobowiązkowy; udział ucznia w tych zajęciach będzie wymagał zgody rodziców. MEN powołało zespół ekspertów do analizy podstawy programowej edukacji zdrowotnej. Na jego czele stoi Zbigniew Izdebski, a w skład zespołu weszli m.in. Antonina Kopyt, Dariusz Samborski, Aleksandra Lewandowska i Joanna Napierała. Zespół ma wskazać szczegółowe treści nieobowiązkowe. Resort zapowiada, że szczegółowe przepisy – w tym wymiar godzinowy na poszczególnych etapach edukacyjnych – zostaną opublikowane przed początkiem nowego roku szkolnego. Dotychczas edukacja zdrowotna funkcjonowała w szkołach jako przedmiot nieobowiązkowy, obejmujący zagadnienia higieny, odżywiania, profilaktyki uzależnień, zdrowia psychicznego i bezpieczeństwa. Spór o jej reformę wpisuje się w szerszą debatę o roli państwa i Kościoła w wychowaniu młodzieży, która wcześniej ogniskowała się m.in. wokół edukacji seksualnej, obecności religii w szkole i zmian w podstawie programowej. W kolejnych tygodniach kluczowe będzie opublikowanie projektów rozporządzeń MEN i ewentualne konsultacje społeczne, w których mogą zabrać głos organizacje rodziców, środowiska medyczne oraz przedstawiciele Kościołów. Od skali i sposobu tego dialogu zależy, czy konflikt wokół edukacji zdrowotnej pozostanie sporem polityczno‑światopoglądowym, czy przełoży się na konkretne korekty programu nauczania.
Źródło zdjęcia: unsplash.com - by Lucas T Photography
Źródło zdjęcia: unsplash.com - by Lucas T Photography

Deklarowane poparcie społeczne dla obowiązkowej edukacji zdrowotnej oraz deklarowana frekwencja na wybranych zajęciach szkolnych (wg wypowiedzi abp. Wojdy i cytowanego sondażu)

WskaźnikWartośćŹródło/doprecyzowanie
Poparcie dla obowiązkowej edukacji zdrowotnej56%Sondaż cytowany przez DoRzeczy.pl (30% zdecydowanie za, 26% raczej za)
Sprzeciw wobec obowiązkowej edukacji zdrowotnej25%Sondaż cytowany przez DoRzeczy.pl
Brak zdania w sprawie obowiązkowej edukacji zdrowotnej19%Sondaż cytowany przez DoRzeczy.pl
Frekwencja na edukacji zdrowotnej jako przedmiocie nieobowiązkowymok. 30%Dane podane w homilii przez abp. Wojdę – brak potwierdzenia w statystykach MEN
Frekwencja na lekcjach religiiok. 70%Dane podane w homilii przez abp. Wojdę – brak oficjalnego potwierdzenia

Zestawienie na podstawie wypowiedzi abp. Tadeusza Wojdy (homilia 2.05.2026, Jasna Góra) oraz danych sondażowych przytoczonych przez DoRzeczy.pl.

Planowane zmiany w edukacji zdrowotnej od roku szkolnego 2026/2027

1
1. Status przedmiotu
Edukacja zdrowotna z nieobowiązkowej staje się osobnym, obowiązkowym przedmiotem od klasy IV szkoły podstawowej i w szkołach ponadpodstawowych.
2
2. Główne bloki tematyczne
Bezpieczeństwo, higiena cyfrowa, odżywianie, profilaktyka uzależnień, zdrowie psychiczne, fizyczne i społeczne, pierwsza pomoc.
3
3. Komponent zdrowia seksualnego
Około 10% treści – pozostaje nieobowiązkowy, udział ucznia wymaga zgody rodziców.
4
4. Zespół ekspertów MEN
Grupa pod przewodnictwem Zbigniewa Izdebskiego ma wskazać szczegółowe treści nieobowiązkowe i doprecyzować podstawę programową.
5
5. Harmonogram przepisów
Szczegółowe rozporządzenia, w tym wymiar godzin, mają zostać opublikowane przed początkiem roku szkolnego 2026/2027.

Na podstawie zapowiedzi MEN i wypowiedzi minister Barbary Nowackiej z kwietnia–maja 2026 r.

Słownik pojęć

Edukacja zdrowotna
Przedmiot szkolny obejmujący treści dotyczące m.in. higieny, odżywiania, profilaktyki uzależnień, zdrowia psychicznego, fizycznego i społecznego, bezpieczeństwa oraz podstaw pierwszej pomocy; od roku szkolnego 2026/2027 ma stać się przedmiotem obowiązkowym.
Komponent zdrowia seksualnego
Część programu edukacji zdrowotnej poświęcona wiedzy o zdrowiu seksualnym, która – zgodnie z zapowiedziami MEN – ma stanowić ok. 10% treści i pozostać nieobowiązkowa, z udziałem ucznia uzależnionym od zgody rodziców.
Art. 48 Konstytucji RP
Przepis Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej gwarantujący rodzicom pierwotne i niezbywalne prawo do wychowywania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami; jest przywoływany w debacie o granicach ingerencji państwa w edukację.
Podstawa programowa
Ustalany przez Ministerstwo Edukacji Narodowej dokument określający cele, treści nauczania i wymagania wobec uczniów dla poszczególnych przedmiotów i etapów edukacyjnych.
Episkopat (Konferencja Episkopatu Polski)
Ogólnokrajowa struktura organizująca współdziałanie biskupów Kościoła katolickiego w Polsce, zajmująca stanowisko m.in. w sprawach społecznych i edukacyjnych.
Konsultacje społeczne
Etap procesu legislacyjnego, w którym projektowane przepisy są udostępniane do opinii różnym interesariuszom, m.in. organizacjom społecznym, środowiskom zawodowym i obywatelom.

Najczęstsze pytania

Czy edukacja zdrowotna będzie obowiązkowa dla wszystkich uczniów?
Zgodnie z zapowiedziami MEN edukacja zdrowotna ma być od roku szkolnego 2026/2027 osobnym, obowiązkowym przedmiotem od klasy IV szkoły podstawowej oraz przez dwa lata w szkołach ponadpodstawowych. Wyjątkiem jest komponent dotyczący zdrowia seksualnego, który ma pozostać nieobowiązkowy.
Czy rodzice będą mogli nie zgodzić się na udział dziecka w zajęciach o zdrowiu seksualnym?
Tak. Ministerstwo zapowiada, że treści dotyczące zdrowia seksualnego będą stanowiły ok. 10% programu edukacji zdrowotnej i pozostaną nieobowiązkowe. Udział ucznia w tych zajęciach będzie wymagał zgody rodziców lub opiekunów prawnych.
Dlaczego Episkopat sprzeciwia się obowiązkowej edukacji zdrowotnej?
Przedstawiciele Episkopatu argumentują, że obowiązkowy charakter przedmiotu może naruszać konstytucyjne prawo rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami (art. 48 Konstytucji RP) oraz że część treści – ich zdaniem – nie respektuje należycie wartości małżeństwa i rodziny. Jednocześnie hierarchowie podkreślają konieczność dialogu z rządem i rodzicami.
Jakie treści na pewno znajdą się w obowiązkowej edukacji zdrowotnej?
Obowiązkowo mają być realizowane m.in. zagadnienia dotyczące bezpieczeństwa, higieny cyfrowej, odżywiania, profilaktyki uzależnień, zdrowia psychicznego, fizycznego i społecznego oraz udzielania pierwszej pomocy. Szczegółowy program ma zostać doprecyzowany w rozporządzeniach MEN.
Na jakim etapie są prace nad programem edukacji zdrowotnej?
MEN powołało zespół ekspertów pod przewodnictwem prof. Zbigniewa Izdebskiego, który analizuje dotychczasową podstawę programową i ma wskazać treści obowiązkowe oraz nieobowiązkowe. Szczegółowe przepisy, w tym wymiar godzin na poszczególnych etapach nauczania, mają zostać opublikowane przed początkiem nowego roku szkolnego.

Komentarze (0)

0/2000
Następny artykuł

GIS udostępnia scenariusze i broszury do kampanii antynikotynowej w szkołach

2 tygodnie temu
2 min

Najważniejsze

  • Rusza ogólnopolska kampania profilaktyki nikotynowej w szkołach z gotowymi scenariuszami lekcji i broszurami dla uczniów, rodziców i nauczycieli.
  • Pilotaż programu objął 200 szkół w woj. pomorskim i mazowieckim, a od września 2024 r. materiały trafią do wszystkich publicznych placówek — kampania finansowana jest kwotą 5 mln zł.
  • Według danych GIS z 2023 r. 25–30% dorosłych Polaków pali wyroby tytoniowe, a ponad 35% piętnastolatków sięga po produkty nikotynowe.
  • Program obejmuje szkolenia nauczycieli, przygotowanie materiałów cyfrowych oraz kwartalny monitoring realizacji i efektów.
  • Doświadczenia z krajów skandynawskich pokazują, że łączenie edukacji z wsparciem psychologicznym przynosi umiarkowaną redukcję inicjacji nikotynowej wśród młodzieży.

Ministerstwo Zdrowia, GIS i Gdański Uniwersytet Medyczny uruchomiły ogólnopolską kampanię profilaktyki nikotynowej w szkołach, udostępniając gotowe materiały dla nauczycieli i uczniów.

Komentarz redakcji

Ministerstwo Zdrowia, Główny Inspektorat Sanitarny i Gdański Uniwersytet Medyczny ogłosiły w maju 2024 r. rozpoczęcie ogólnopolskiej kampanii antynikotynowej w szkołach. Na stronie GIS udostępniono scenariusze lekcji i broszury edukacyjne, a program po pilotażu w dwóch województwach ma objąć od września 2024 r. wszystkie publiczne placówki w kraju.

Pexels — Irina Iriser
Pexels — Irina Iriser
Ministerstwo Zdrowia i Główny Inspektorat Sanitarny wspólnie z Gdańskim Uniwersytetem Medycznym uruchomiły w maju 2024 r. ogólnopolską kampanię profilaktyki nikotynowej w szkołach, udostępniając gotowe scenariusze lekcji oraz broszury edukacyjne dla uczniów, rodziców i nauczycieli. Program ma odpowiedzieć na rosnące używanie papierosów i e-papierosów wśród młodzieży. Według danych Głównego Inspektoratu Sanitarnego z 2023 r. papierosy lub inne wyroby tytoniowe pali 25–30 proc. dorosłych Polaków, a po produkty nikotynowe sięga ponad 35 proc. piętnastolatków. GIS podkreśla, że w najmłodszych grupach wiekowych szczególnie szybko rośnie popularność e-papierosów i innych nowych form dostarczania nikotyny. Eksperci wskazują, że młodych przyciągają różnorodne smaki, atrakcyjny design oraz przekonanie, że są to „bezpieczniejsze” alternatywy tradycyjnych papierosów. W ramach kampanii GIS we współpracy z Gdańskim Uniwersytetem Medycznym udostępnił na swojej stronie internetowej 10 scenariuszy lekcji antynikotynowej dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Towarzyszy im zestaw czterech broszur informacyjnych przygotowanych z myślą o uczniach, rodzicach i nauczycielach. Materiały mają ułatwić prowadzenie zajęć wychowawczych i edukacyjnych oraz pomóc szkołom w tworzeniu środowiska wolnego od nikotyny. Program w roku szkolnym 2023/2024 objął pilotażowo 200 szkół w województwach pomorskim i mazowieckim. Według zapowiedzi GIS od września 2024 r. materiały trafią do wszystkich publicznych placówek oświatowych w Polsce i będą mogły być wykorzystywane na godzinach wychowawczych oraz zajęciach z edukacji zdrowotnej. Resort zdrowia zapewnia, że finansowanie kampanii na rok szkolny 2024/2025 wyniesie łącznie 5 mln zł z budżetu Ministerstwa Zdrowia. Ministerstwo Edukacji i Nauki oraz Ministerstwo Zdrowia zapowiedziały wspólną koordynację wdrażania programu. Plan obejmuje szkolenia dla nauczycieli, przygotowanie materiałów cyfrowych oraz monitoring realizacji zajęć i deklarowanych efektów co kwartał. Przedstawiciele resortów podkreślają, że szkoła ma odgrywać kluczową rolę w kształtowaniu świadomych postaw zdrowotnych i zapobieganiu inicjacji nikotynowej. Kampania wpisuje się w szerszy trend reagowania na wzrost sięgania po e-papierosy przez nastolatków. Według danych Europejskiego Urzędu ds. Nadzoru nad Lekami odsetek piętnastolatków w Europie, którzy eksperymentowali z e-papierosami, wzrósł z 18 proc. w 2019 r. do 28 proc. w 2022 r. Dotychczas w Polsce dominowały działania oparte na ograniczaniu sprzedaży i reklamy, bez systematycznego programu edukacyjnego w szkołach. W krajach skandynawskich, gdzie łączy się edukację z dostępem do wsparcia psychologicznego, badania wskazują na umiarkowaną redukcję rozpoczynania palenia wśród młodzieży. Polskie ministerstwa zapowiadają, że wyniki pilotażu w 200 szkołach oraz kwartalne raporty z wdrażania programu posłużą do oceny skuteczności scenariuszy lekcji i ewentualnego rozszerzenia działań, w tym o dodatkowe komponenty wsparcia dla uczniów.

Etapy wdrożenia ogólnopolskiej kampanii antynikotynowej

Maj 2024
Uruchomienie kampanii przez MZ, GIS i GUMed — udostępnienie scenariuszy lekcji i broszur edukacyjnych.
Rok szkolny 2023/2024
Pilotaż programu w 200 szkołach w województwach pomorskim i mazowieckim.
Wrzesień 2024
Dystrybucja materiałów do wszystkich publicznych placówek oświatowych w Polsce.
Szkolenia nauczycieli
Przeprowadzenie warsztatów i udostępnienie materiałów cyfrowych dla kadry pedagogicznej.
Co kwartał
Monitoring realizacji zajęć i efektów kampanii na podstawie raportów.

Ministerstwo Zdrowia, GIS

Kluczowe dane dotyczące używania wyrobów nikotynowych i kampanii antynikotynowej

OpisWartość
Papierosy/wyroby tytoniowe – dorośli Polacy (2023)25–30%
Produkty nikotynowe – piętnastolatki (2023)ponad 35%
Eksperymentowanie z e-papierosami – piętnastolatki w Europie (2019)18%
Eksperymentowanie z e-papierosami – piętnastolatki w Europie (2022)28%
Szkół objętych pilotażem (rok szkolny 2023/2024)200
Budżet kampanii na rok szkolny 2024/20255 mln zł

Dane GIS 2023; Europejski Urząd ds. Nadzoru nad Lekami

Słownik pojęć

Profilaktyka nikotynowa
Działania edukacyjne i prewencyjne mające na celu zapobieganie inicjacji i ograniczanie używania nikotyny wśród różnych grup wiekowych.
E-papieros
Elektroniczne urządzenie dostarczające nikotynę w postaci aerozolu zamiast dymu, często o różnych smakach i kolorowym designie.
Inicjacja nikotynowa
Początkowy etap wchodzenia w nałóg nikotynowy, obejmujący pierwsze próby użycia wyrobów zawierających nikotynę.
Monitoring realizacji
Systematyczne zbieranie i analiza danych dotyczących przebiegu i efektów wdrażanych zajęć edukacyjnych lub programów profilaktycznych.
Scenariusz lekcji
Gotowy plan zajęć dydaktycznych przygotowany przez ekspertów, zawierający cele, metody i materiały pomocnicze do przeprowadzenia lekcji.

Komentarze (0)

0/2000
StartSzukaj