Najważniejsze
- •Zamknięcie placówki medycznej nie znosi obowiązku udostępnienia pacjentowi dokumentacji medycznej.
- •Za przejęcie i zabezpieczenie dokumentów odpowiada podmiot wskazany do ich przejęcia, nawet po zakończeniu działalności leczniczej.
- •Rzecznik Praw Pacjenta i sąd podkreślili, że spór między byłymi wspólnikami nie może ograniczać praw pacjentów.
- •Dokumentacja medyczna musi być udostępniana bez zbędnej zwłoki, a w sytuacjach pilnych także natychmiast.
- •Brak dostępu do dokumentów może utrudnić dalszą diagnostykę i leczenie, zwłaszcza u pacjentów przewlekle chorych.
Rzecznik Praw Pacjenta przypomniał 2 czerwca, że placówki medyczne muszą udostępniać dokumentację także po zakończeniu działalności.
Rzecznik Praw Pacjenta przypomniał 2 czerwca 2026 roku, że pacjenci mają prawo do dokumentacji medycznej także wtedy, gdy placówka zakończyła działalność. Bartłomiej Chmielowiec podkreślił, że obowiązek jej udostępnienia i zabezpieczenia nadal spoczywa na podmiocie odpowiedzialnym za przejęcie dokumentów.
Biuro RPP odniosło się do sprawy rozpatrzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sąd 13 maja 2026 roku oddalił skargę na decyzję Rzecznika z kwietnia 2025 roku, w której uznano, że placówka naruszyła zbiorowe prawa pacjentów. W toku postępowania ustalono, że podmiot leczniczy zakończył działalność, a dokumentacja miała zostać zabezpieczona przez jednego z byłych wspólników spółki cywilnej, wskazanego w rejestrze jako osoba właściwa do jej przejęcia.
Mimo to pacjenci nie mieli dostępu do dokumentów. Jak wynika z komunikatu RPP, osoba odpowiedzialna za przejęcie dokumentacji wstrzymała jej wydawanie, powołując się na spór między byłymi wspólnikami. Rzecznik uznał, że takie okoliczności nie mogą ograniczać praw pacjentów. Sąd zgodził się z tą argumentacją i wskazał, że obowiązek udostępnienia dokumentacji istnieje również po zakończeniu działalności leczniczej.
RPP przypomniał także podstawę prawną tych obowiązków. Zgodnie z § 70 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 6 kwietnia 2020 roku dokumentację medyczną należy udostępnić bez zbędnej zwłoki. Podobny kierunek wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 grudnia 2018 roku, który stwierdził, że podmioty lecznicze powinny tak organizować pracę, by pacjent mógł otrzymać dokumentację bez opóźnień. W szczególnych przypadkach związanych z ochroną życia pacjenta sąd wskazał na potrzebę udostępnienia jej bez ograniczenia czasowego.
Dokumentacja medyczna ma znaczenie dla ciągłości leczenia, zwłaszcza u pacjentów z chorobami przewlekłymi. Zawiera informacje o stanie zdrowia i udzielonych świadczeniach, a jej brak może utrudnić dalszą diagnostykę i terapię. Dlatego przepisy przewidują nie tylko prawo dostępu do dokumentów, ale także obowiązek ich odpowiedniego zabezpieczenia przed dostępem osób nieuprawnionych.
W praktyce oznacza to, że zamknięcie gabinetu, przychodni czy innej placówki nie zwalnia z odpowiedzialności za dokumentację pacjentów. Jeśli podmiot leczniczy kończy działalność, dokumenty przejmuje wskazany następca lub podmiot odpowiedzialny za realizację jego zadań. Rzecznik Praw Pacjenta przypomina, że w takich sytuacjach priorytetem pozostaje szybkie i pełne udostępnienie akt osobom uprawnionym.
Najważniejsze daty i rozstrzygnięcia w sprawie dokumentacji medycznej po zamknięciu placówki
| Data | Zdarzenie | Znaczenie dla pacjentów |
|---|---|---|
| 6 kwietnia 2020 | Rozporządzenie Ministra Zdrowia o dokumentacji medycznej | Wskazuje obowiązek udostępniania dokumentacji bez zbędnej zwłoki |
| 4 grudnia 2018 | Wyrok NSA | Podkreśla konieczność organizacji pracy tak, by pacjent mógł szybko otrzymać dokumentację |
| kwiecień 2025 | Decyzja RPP uznająca naruszenie zbiorowych praw pacjentów | Potwierdza, że blokowanie dostępu do dokumentów jest bezprawne |
| 13 maja 2026 | Wyrok WSA w Warszawie oddalający skargę | Sąd zgodził się z RPP, że obowiązek trwa także po zamknięciu placówki |
| 2 czerwca 2026 | Komunikat RPP | Przypomnienie pacjentom, że mają prawo do dokumentacji nawet po zakończeniu działalności placówki |
Opracowanie własne na podstawie treści artykułu i przywołanych orzeczeń oraz przepisów.
Słownik pojęć
- Dokumentacja medyczna
- Zbiór informacji o stanie zdrowia pacjenta, udzielonych świadczeniach, wynikach badań i przebiegu leczenia.
- Udostępnienie dokumentacji
- Przekazanie pacjentowi lub osobie uprawnionej dostępu do dokumentów medycznych w formie przewidzianej przepisami.
- Bez zbędnej zwłoki
- Zwrot używany w prawie oznaczający obowiązek działania możliwie najszybciej, bez nieuzasadnionego opóźnienia.
- Zbiorowe prawa pacjentów
- Prawa pacjentów chronione nie tylko indywidualnie, ale także w sytuacjach naruszenia dotyczących większej grupy osób.
- Podmiot leczniczy
- Organizacja wykonująca działalność leczniczą, np. placówka, przychodnia, gabinet lub szpital.
- Spółka cywilna
- Forma współpracy kilku wspólników, którzy mogą wspólnie prowadzić działalność i ponosić odpowiedzialność za jej sprawy.
