Najważniejsze
- •Obniżenie kosztów IVF mogłoby istotnie zwiększyć liczbę urodzeń, ale nie odwróciłoby samodzielnie spadku dzietności w USA.
- •Międzynarodowe badanie pokazuje, że kluczowym czynnikiem korzystania z ART jest koszt leczenia w relacji do dochodu gospodarstwa domowego, a nie sama technologia.
- •W USA jedna procedura IVF jest często bardzo droga, co ogranicza dostęp i sprawia, że udział urodzeń dzięki ART jest dużo niższy niż w krajach z większym wsparciem publicznym.
- •Administracja Trumpa rozważa różne sposoby obniżenia wydatków na leczenie niepłodności, w tym tańsze leki i nowe opcje ubezpieczeniowe.
- •Nawet znaczący wzrost liczby urodzeń z IVF nie rozwiąże szerszych przyczyn niskiej dzietności, takich jak koszty życia, decyzje osobiste i zmiany demograficzne.
Obniżenie kosztów IVF w USA mogłoby zwiększyć liczbę urodzeń o 140–160 tys. rocznie, ale nie zatrzymałoby spadku dzietności.

Prezydent Donald Trump rozpoczął w lutym 2025 r. działania mające zwiększyć finansową dostępność in vitro w Stanach Zjednoczonych. Według międzynarodowego badania przytoczonego przez „Newsweek” obniżenie kosztów IVF o połowę mogłoby przełożyć się na około 140–160 tys. dodatkowych urodzeń rocznie, jeśli podobny efekt wystąpiłby w USA.
Badanie zaprezentowano podczas dorocznego spotkania Europejskiego Towarzystwa Rozrodu Człowieka i Embriologii. Naukowcy przeanalizowali opłacalność leczenia niepłodności w 25 krajach i regionach, które odpowiadają za ponad 95 proc. globalnej aktywności ART, czyli technologii wspomaganego rozrodu. Autorzy porównali koszty leczenia z medianą dochodu gospodarstw domowych i wykazali, że tam, gdzie pacjent płaci mniej z własnej kieszeni, IVF częściej prowadzi do urodzeń.
Alan Murray, szef i współzałożyciel firmy Conceivable Life Sciences, powiedział „Newsweekowi”, że w krajach, gdzie koszt netto urodzenia po IVF spada poniżej połowy mediany dochodu, ART odpowiada za około 9–12 proc. wszystkich urodzeń. W USA udział ten wynosi około 2,5 proc., ponieważ koszt jednej procedury często mieści się w przedziale 12–25 tys. dolarów, a w niektórych szacunkach sięga nawet 70 tys. dolarów, jeśli potrzebnych jest kilka cykli.
Według danych federalnych, na które powołał się Biały Dom, w 2021 r. w USA dzięki IVF urodziło się ponad 85 tys. dzieci. Po zastosowaniu wskaźnika wzrostu z badania liczba ta mogłaby wzrosnąć do około 227 tys. rocznie, czyli o blisko 142 tys. więcej. Murray zaznaczył jednak, że nawet taki wzrost nie oznacza odwrócenia ogólnego spadku dzietności. Dodał, że niższe koszty „odblokowują” dostęp do leczenia, ale same nie rozwiązują szerszego problemu demograficznego.
Administracja Trumpa od miesięcy rozwija także inne działania, które mają zmniejszyć wydatki związane z leczeniem niepłodności, w tym obniżanie cen leków i analizowanie nowych opcji ubezpieczeniowych. Sam Trump mówił w październiku, że jego rząd „drastycznie zetnie” koszty IVF i leków na płodność.
Kontekst demograficzny pozostaje jednak niezmienny. Według CDC współczynnik dzietności w USA w 2024 r. wyniósł 1,6, czyli był wyraźnie poniżej poziomu zastępowalności pokoleń, szacowanego na około 2,1 dziecka na kobietę. Spadek ten trwa od lat i wynika z wielu czynników, w tym zmian demograficznych, decyzji osobistych, kosztów życia oraz dostępu do antykoncepcji.
W praktyce niższa cena IVF mogłaby zwiększyć liczbę rodzin korzystających z leczenia niepłodności, ale nie zastąpiłaby szerszej polityki wobec spadku urodzeń. Dla systemu ochrony zdrowia oznacza to raczej większy popyt na usługi rozrodu wspomaganego niż szybkie rozwiązanie problemu demograficznego.
Jak koszt IVF wpływa na liczbę urodzeń
Na podstawie opisanego badania o kosztach IVF i dostępności ART.
Kluczowe dane z artykułu o kosztach IVF i dzietności w USA
| Wskaźnik / kraj | Wartość | Znaczenie |
|---|---|---|
| Potencjalny wzrost liczby urodzeń w USA | 140–160 tys. rocznie | Szacowany efekt, gdyby spadek kosztów IVF przełożył się na podobny wzorzec jak w badaniu |
| Urodzenia w USA dzięki IVF w 2021 r. | ponad 85 tys. | Liczba dzieci urodzonych dzięki IVF według danych federalnych |
| Prognozowana liczba urodzeń dzięki IVF po wzroście | ok. 227 tys. rocznie | Szacunek po zastosowaniu wskaźnika wzrostu z badania |
| Cena jednej procedury IVF w USA | 12–25 tys. USD | Typowy koszt jednej procedury |
| Szacunkowy koszt przy wielu cyklach | nawet 70 tys. USD | Koszt może rosnąć przy konieczności powtórzeń |
| Współczynnik dzietności w USA w 2024 r. | 1,6 | Wartość poniżej poziomu zastępowalności pokoleń |
| Poziom zastępowalności pokoleń | ok. 2,1 | Orientacyjny poziom potrzebny do stabilnej liczby ludności |
| Udział urodzeń z ART w USA | ok. 2,5% | Znacznie mniej niż w krajach z tańszym i lepiej finansowanym IVF |
| Udział urodzeń z ART w krajach z niższym kosztem netto | ok. 9–12% | Wskazuje na silny związek między dostępnością finansową a wykorzystaniem ART |
Na podstawie treści artykułu oraz przytoczonego badania międzynarodowego.
Słownik pojęć
- IVF (zapłodnienie in vitro)
- Metoda leczenia niepłodności polegająca na połączeniu komórki jajowej i plemnika poza organizmem kobiety, a następnie przeniesieniu zarodka do macicy.
- ART (assisted reproductive technology)
- Technologie wspomaganego rozrodu, czyli zbiór metod pomagających w uzyskaniu ciąży, w tym IVF.
- Mediana dochodu gospodarstwa domowego
- Wartość środkowa dochodów gospodarstw domowych w danym kraju; służy do oceny, jak dużym obciążeniem finansowym jest leczenie.
- Koszt out-of-pocket
- Kwota, którą pacjent faktycznie płaci z własnej kieszeni po uwzględnieniu refundacji, dopłat i ulg podatkowych.
- Współczynnik dzietności
- Średnia liczba dzieci przypadająca na jedną kobietę w danej populacji; używana do oceny trendów demograficznych.
- Poziom zastępowalności pokoleń
- Szacunkowa liczba urodzeń potrzebna do utrzymania stabilnej liczby ludności, zwykle około 2,1 dziecka na kobietę.