Najważniejsze
- •Suplementacja spermidyną (6 mg dziennie przez 13 tygodni) znacząco poprawia odpowiedź odpornościową na trzecią dawkę szczepionki przeciw COVID-19 u seniorów słabo reagujących na szczepienie.
- •U osób z niską odpowiedzią wyjściową poziom przeciwciał IgG po podaniu spermidyny wzrósł z 377 do 28 331 jednostek, podczas gdy w grupie placebo nie odnotowano wzrostu.
- •Spermidyna działa poprzez aktywację genów odpowiedzialnych za autofagię (komórkowe oczyszczanie) w limfocytach B.
- •Wnioski mają charakter pilotażowy (badanie na grupie 38 osób) i wymagają potwierdzenia w większych próbach klinicznych.
- •Autorki badania są powiązane z firmą produkującą suplementy ze spermidyną, co wskazuje na potencjalny konflikt interesów.
Badanie z czerwca 2026 roku wykazało, że codzienna suplementacja spermidyną poprawia odpowiedź immunologiczną na trzecią dawkę szczepionki przeciw COVID-19 u seniorów, którzy słabo reagują na szczepienie.
Rescuing age-associated vaccine hyporesponsiveness in murine and nonhuman primate models with an immunostimulatory vaccine adjuvant.
Human vaccines & immunotherapeutics
Międzynarodowy zespół badawczy pod kierownictwem prof. Katji Simon z Max Delbrück Center oraz prof. Ghady Alsaleh z Uniwersytetu Oksfordzkiego wykazał, że codzienna suplementacja spermidyną poprawia odpowiedź immunologiczną na trzecią dawkę szczepionki przeciw COVID-19 u osób powyżej 65. roku życia. Wyniki tego pilotażowego badania opublikowano w czerwcu 2026 roku w czasopiśmie naukowym Aging Cell.
Przebieg i wyniki badania klinicznego
Do ostatecznej analizy naukowcy zakwalifikowali 38 zdrowych uczestników, których podzielili na dwie grupy. Grupa 20 osób przyjmowała codziennie doustną dawkę 6 mg spermidyny przez 13 tygodni, natomiast 18 uczestników otrzymywało placebo. Badanie trwało łącznie 37 tygodni i obejmowało 24-tygodniową fazę obserwacyjną po zakończeniu suplementacji. U osób słabo reagujących na szczepienie, które przyjmowały spermidynę, średnie stężenie przeciwciał IgG wzrosło z 377 jednostek na początku badania do 28 331 jednostek po zakończeniu suplementacji. Z kolei u osób dobrze reagujących wyjściowo na szczepienie poziom przeciwciał zmienił się z 18 011 do 16 240 jednostek, co autorzy uznali za różnicę statystycznie nieistotną. U osób przyjmujących placebo naukowcy nie zaobserwowali wzrostu miana przeciwciał.
Analizy laboratoryjne wykazały, że spermidyna stymulowała proces autofagii, czyli oczyszczania komórkowego. Substancja ta aktywowała geny odpowiedzialne za ten proces bezpośrednio w limfocytach B, co przełożyło się na zwiększoną produkcję przeciwciał.
Rola spermidyny w procesie starzenia
Fizjologiczny poziom spermidyny w organizmie człowieka spada wraz z wiekiem. Zjawisko to osłabia autofagię i utrudnia syntezę białek w komórkach odpornościowych, co wiąże się ze starzeniem układu odpornościowego, czyli immunostarzeniem (immunosenescencją). Według szacunków od 10 do 25% osób powyżej 65. roku życia nie rozwija skutecznej ochrony immunologicznej po szczepieniach przeciwko COVID-19 lub grypie. Prezentowana publikacja opisuje jedno z pierwszych badań klinicznych na ludziach, w którym zaobserwowano bezpośrednie pobudzanie autofagii komórkowej przez podawanie spermidyny.
Uzyskane wyniki wymagają jednak weryfikacji w badaniach na znacznie większych grupach pacjentów. Kluczowy wniosek o skuteczności spermidyny opiera się bowiem na obserwacji zaledwie 5–6 pacjentów słabo reagujących na szczepionkę. Warto również pamiętać, że wzrost stężenia przeciwciał w warunkach laboratoryjnych nie oznacza automatycznie rzeczywistej ochrony przed zakażeniem lub hospitalizacją. Dodatkowo obie główne autorki badania zasiadają w Radzie Naukowej firmy Oxford Healthspan, produkującej suplementy zawierające spermidynę, co rodzi pytania o konflikt interesów. Kolejne projekty badawcze muszą zweryfikować bezpieczeństwo dawki 6 mg u seniorów z chorobami współistniejącymi oraz ocenić skuteczność preparatu w przypadku innych szczepionek.
Wpływ suplementacji spermidyny na poziom przeciwciał IgG u seniorów (badanie pilotażowe)
| Grupa badana | Poziom IgG przed suplementacją | Poziom IgG po suplementacji (13 tyg.) | Charakterystyka zmiany |
|---|---|---|---|
| Osoby słabo reagujące + spermidyna | 377 jednostek | 28 331 jednostek | Wyraźny, statystycznie istotny wzrost |
| Osoby dobrze reagujące + spermidyna | 18 011 jednostek | 16 240 jednostek | Zmiana nieistotna statystycznie |
| Grupa placebo | Brak wzrostu | Brak wzrostu | Brak zmian |
Na podstawie publikacji w Aging Cell (2026)
Mechanizm wspierania odporności przez spermidynę u seniorów
Schemat mechanizmu działania na podstawie Aging Cell (2026)
Słownik pojęć
- Spermidyna
- Naturalny związek chemiczny z grupy poliamin, występujący we wszystkich żywych komórkach, odpowiedzialny m.in. za wzrost komórek i procesy ich oczyszczania. Obficie występuje np. w kiełkach pszenicy, grzybach czy dojrzałych serach.
- Autofagia
- Proces wewnątrzkomórkowego oczyszczania i recyklingu, w którym komórka trawi własne uszkodzone lub zbędne elementy (np. białka, organella), aby utrzymać prawidłowe funkcjonowanie.
- Immunosenescencja
- Naturalne i stopniowe pogarszanie się funkcjonowania układu odpornościowego związane z procesem starzenia się organizmu, co prowadzi do większej podatności na infekcje i gorszej odpowiedzi na szczepienia.
- Przeciwciała IgG
- Klasa przeciwciał (immunoglobulin), które stanowią główny element nabytej odpowiedzi odpornościowej; krążą we krwi i limfie, neutralizując patogeny takie jak wirusy czy bakterie.
- Komórki B (limfocyty B)
- Rodzaj białych krwinek odpowiedzialnych za humoralną odpowiedź odpornościową, których głównym zadaniem jest produkcja przeciwciał skierowanych przeciwko konkretnym antygenom.
