Najważniejsze
- •Dwa zgony i cztery zachorowania na malarię potwierdzono u pracowników lotniska we Frankfurcie w lecie 2026 roku.
- •Prawdopodobną przyczyną zakażeń był komar przeniesiony samolotem z regionu endemicznego (tzw. malaria lotniskowa).
- •Śmiertelność z powodu malarii lotniskowej w Europie sięga aż 10–20%, co wynika głównie z opóźnionej diagnozy u osób niepodróżujących.
- •Na terenie lotniska wdrożono środki bezpieczeństwa, w tym pułapki na komary, a eksperci badają procedury dezynsekcji samolotów.
Dwóch pracowników lotniska we Frankfurcie nad Menem zmarło, a czterech kolejnych uległo zakażeniu. Prawdopodobną przyczyną zachorowań było przeniesienie malarii przez komara przetransportowanego na pokładzie samolotu.
Operator lotniska we Frankfurcie nad Menem oraz Instytut Roberta Kocha (RKI) poinformowali 26 sierpnia 2026 roku o śmierci dwóch pracowników portu z powodu malarii. Cztery inne osoby zachorowały. Prawdopodobnym źródłem zakażenia był zainfekowany komar, który dotarł do Niemiec na pokładzie samolotu z regionu endemicznego.
Pierwszy zgon nastąpił w lipcu, a drugi w sierpniu 2026 roku. Tym samym liczba zakażonych na terenie portu wzrosła do sześciu (w połowie lipca informowano o czterech przypadkach). W oficjalnych komunikatach operator lotniska oraz RKI nie ujawnili wieku, płci ani stanowisk pracy chorych. Nie podano także, z których rejsów ani kierunków geograficznych mogły pochodzić zakażone owady.
Działania profilaktyczne i monitoring
Aby zapobiec kolejnym zakażeniom, na terenie lotniska rozstawiono pułapki na komary, a odłowione owady trafiają do badań laboratoryjnych. Dotychczas testy nie potwierdziły obecności wektorów choroby w pułapkach. Hipoteza o przetransportowaniu owada samolotem opiera się na wykluczeniu innych dróg transmisji. Władze Frankfurtu nad Menem oświadczyły, że mieszkańcy miasta są bezpieczni, choć nie przedstawiły szczegółowej analizy epidemiologicznej na poparcie tej tezy. Ostatni przypadek malarii lotniskowej w Niemczech odnotowano w 2023 roku w tym samym porcie.
Specyfika malarii lotniskowej
Zjawisko malarii lotniskowej (zwanej też odysejską) wiąże się w Europie z wysoką śmiertelnością, sięgającą od 10 do 20 procent. Dla porównania, przy malarii importowanej wskaźnik ten wynosi poniżej jednego procenta. Różnica ta wynika głównie z opóźnień diagnostycznych – lekarze rzadko podejrzewają tę chorobę u pacjentów, którzy nie podróżowali do krajów tropikalnych. Rocznie w Niemczech odnotowuje się około 500–600 przypadków malarii, z których niemal wszystkie dotyczą osób powracających z rejonów endemicznych. W samej Hesji występują rodzime gatunki komarów z rodzaju Anopheles. Przy wysokich temperaturach letnich mogą one przenieść zarodźca malarii z zakażonej osoby na kolejne.
Obecnie RKI oraz operator lotniska analizują procedury dezynsekcji maszyn. Za te działania odpowiadają bezpośrednio linie lotnicze wykonujące rejsy z obszarów endemicznych. Związki zawodowe reprezentujące personel naziemny nie przedstawiły jeszcze oficjalnego stanowiska w sprawie ewentualnych zmian w zasadach bezpieczeństwa i higieny pracy na płycie lotniska.
Statystyki dotyczące malarii w Niemczech i Europie
| Wskaźnik / Cecha | Malaria lotniskowa (odysejska) | Malaria importowana |
|---|---|---|
| Śmiertelność w Europie | 10% - 20% | poniżej 1% |
| Roczna liczba przypadków w Niemczech | Sporadycznie (ostatni przypadek w 2023 r.) | ok. 500 – 600 przypadków |
| Główna przyczyna opóźnień diagnostycznych | Brak historii podróży pacjenta do strefy tropikalnej | Rzadkie przeoczenie (pacjent zgłasza podróż) |
Dane na podstawie komunikatów Instytutu Roberta Kocha
Jak dochodzi do zakażenia malarią lotniskową?
Mechanizm zjawiska tzw. malarii odysejskiej (lotniskowej)
Słownik pojęć
- Malaria lotniskowa (odysejska)
- Zjawisko zakażenia malarią u osób, które nie podróżowały do strefy tropikalnej, ale przebywały w pobliżu lotniska, na które docierają samoloty z rejonów endemicznych. Zakażenie przenoszą przywleczone komary.
- Instytut Roberta Kocha (RKI)
- Niemiecki instytut badawczy podległy Ministerstwu Zdrowia, odpowiedzialny za zapobieganie chorobom i ich kontrolę oraz za monitoring sytuacji epidemiologicznej.
- Region endemiczny
- Obszar geograficzny, na którym dana choroba zakaźna występuje stale i utrzymuje się na określonym poziomie bez konieczności zewnętrznego zasilania ognisk epidemii.
- Anopheles (widliszek)
- Rodzaj komarów obejmujący gatunki będące jedynymi znanymi wektorami (przenosicielami) zarodźców malarii chorobotwórczych dla ludzi.
- Dezynsekcja
- Zabieg polegający na niszczeniu szkodliwych owadów (w tym komarów i ich larw) za pomocą środków fizycznych, chemicznych lub biologicznych.
