Najważniejsze
- •W Kenii wykryto fałszywe produkty zdrowotne, m.in. Viagrę, testy HIV i leki przeciwzakrzepowe używane podczas dializ.
- •PPB i ministerstwo zdrowia uruchomiły krajowy plan walki z substandardowymi i sfałszowanymi produktami medycznymi oraz zaostrzają nadzór rynku.
- •W latach 2021–2025 urząd otrzymał 1413 skarg jakościowych, wycofał 99 produktów i zarejestrował 32 833 zgłoszenia działań niepożądanych od 2011 do 2025 roku.
- •Przypadek z hrabstwa Kilifi pokazuje, że fałszywe leki mogą bezpośrednio zagrażać życiu pacjentów podczas rutynowych procedur.
- •Władze stawiają na współpracę wielu instytucji, kontrolę granic, śledzenie dostaw i reformy regulacyjne, aby ograniczyć napływ podróbek.
W Kenii ujawniono fałszywe Viagry, testy HIV i leki stosowane podczas dializ, a regulator oraz resort zdrowia ostrzegają przed ryzykiem dla pacjentów.
W Kenii ujawniono obecność fałszywych produktów zdrowotnych, w tym Viagry, zestawów diagnostycznych do testów HIV i leków przeciwzakrzepowych używanych przy dializach. O sprawie poinformowały 1 lipca 2026 roku Pharmacy and Poisons Board oraz minister zdrowia Aden Duale podczas uruchomienia krajowego planu walki z substandardowymi i sfałszowanymi produktami medycznymi.
Dyrektor ds. bezpieczeństwa produktów w PPB, Edward Abwao, powiedział, że urząd wykrył te produkty podczas wzmożonego nadzoru rynku. Wskazał też na incydent z hrabstwa Kilifi, gdzie pielęgniarka zauważyła nieprawidłowe krzepnięcie krwi u pacjenta podczas dializy, przerwała zabieg i podała alternatywny lek. Sprawa jest obecnie w sądzie.
PPB podała, że w latach 2021-2025 otrzymała 1413 skarg dotyczących jakości produktów zdrowotnych. W tym samym okresie wycofano z rynku 99 produktów. Urząd dodał, że od 2011 do 2025 roku zarejestrowano 32 833 zgłoszenia działań niepożądanych związanych z falsyfikowanymi produktami. W latach 2020-2026 wydano też 18 alertów dotyczących podejrzewanych fałszywych leków.
Aden Duale powiedział, że substandardowe i fałszywe produkty stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego, bezpieczeństwa pacjentów i rozwoju gospodarczego. Wezwał do współpracy regulatorów, służby ścigania, służby graniczne, władze hrabstw, pracowników ochrony zdrowia, producentów, dystrybutorów i partnerów rozwojowych. Przewodniczący PPB John Munyu przekazał, że w ciągu ostatnich ośmiu miesięcy urząd wprowadził reformy regulacyjne, w tym obowiązkową ponowną rejestrację starszych produktów medycznych, wzmocniony nadzór w punktach wjazdu do kraju oraz rozszerzony monitoring po wprowadzeniu do obrotu.
Problem fałszywych leków od lat pozostaje jednym z głównych wyzwań dla systemów ochrony zdrowia w Kenii i w innych krajach Afryki. Według PPB nielegalne produkty wykorzystują luki w łańcuchach dostaw, handlu transgranicznym, kontroli granicznej i sprzedaży internetowej.
Krajowy plan działania ma uporządkować współpracę między instytucjami i poprawić wykrywanie takich produktów przed ich trafieniem do pacjentów. Dla sektora medycznego oznacza to większą presję na kontrole, śledzenie dostaw i szybsze reagowanie na kolejne alerty.
Jak Kenia walczy z fałszywymi lekami
Źródło: wypowiedzi PPB i ministerstwa zdrowia przytoczone w artykule.
Skala problemu fałszywych i substandardowych produktów medycznych w Kenii (dane PPB)
| Wskaźnik | Okres | Wartość |
|---|---|---|
| Skargi dotyczące jakości produktów zdrowotnych | 2021–2025 | 1413 |
| Produkty wycofane z rynku | 2021–2025 | 99 |
| Zgłoszenia działań niepożądanych związanych z falsyfikowanymi produktami | 2011–2025 | 32 833 |
| Alerty dotyczące podejrzewanych fałszywych leków | 2020–2026 | 18 |
Źródło: Pharmacy and Poisons Board (PPB), dane przytoczone w artykule.
Słownik pojęć
- PPB (Pharmacy and Poisons Board)
- Kenijski organ regulacyjny odpowiedzialny za nadzór nad produktami leczniczymi, bezpieczeństwem leków i zwalczaniem podróbek.
- Substandardowy produkt medyczny
- Produkt niespełniający wymaganych norm jakości, skuteczności lub bezpieczeństwa.
- Sfałszowany produkt medyczny
- Lek lub wyrób medyczny celowo podrobiony, błędnie oznakowany lub wprowadzający w błąd co do pochodzenia i składu.
- Post-market surveillance
- Monitoring bezpieczeństwa i jakości produktów po dopuszczeniu ich do obrotu.
- Farmakowigilancja
- System wykrywania, oceny i zapobiegania działaniom niepożądanym oraz innym problemom związanym z lekami.
- Leki przeciwzakrzepowe
- Leki zmniejszające krzepliwość krwi, stosowane m.in. podczas dializ lub w profilaktyce zakrzepów.
