Najważniejsze
- •KRDL przekazała Ministerstwu Zdrowia 10 rekomendacji zmian systemowych dla medycyny laboratoryjnej, podkreślając potrzebę szybszej diagnostyki i szerszego wykorzystania kompetencji diagnostów.
- •Wśród kluczowych postulatów znalazły się: utworzenie Departamentu Medycyny Laboratoryjnej lub funkcji Krajowego Koordynatora, a także wprowadzenie laboratoryjnej porady diagnostycznej.
- •Samorząd chce większej roli diagnostów w profilaktyce, POCT, zespołach diagnostyczno-terapeutycznych oraz możliwości kierowania pacjentów na badania uzupełniające.
- •KRDL postuluje także finalizację prac nad ustawą o badaniach genetycznych i ochronie genomu ludzkiego oraz wzmocnienie ochrony prawnej i kształcenia diagnostów.
- •Resort zdrowia nie wskazał jeszcze terminu ewentualnych zmian, więc propozycje pozostają na razie postulatem środowiska zawodowego.
KRDL przekazała 9 lipca Ministerstwu Zdrowia 10 rekomendacji zmian w medycynie laboratoryjnej, w tym propozycję utworzenia nowego departamentu i wprowadzenia porady diagnostycznej.
Dzień Diagnosty Laboratoryjnego 2024
Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych przekazała 9 lipca 2026 roku Ministerstwu Zdrowia 10 rekomendacji zmian systemowych dotyczących medycyny laboratoryjnej. Pakiet wręczyła minister zdrowia Jolancie Sobierańskiej-Grendzie prezes KRDL dr n. med. Monika Pintal-Ślimak. W spotkaniu uczestniczyła także prof. Edyta Borkowska, konsultant krajowa w dziedzinie laboratoryjnej genetyki medycznej.
Dokument trafił do resortu dzień po konferencji prasowej ministerstwa, podczas której zapowiedziano rozmowy o „nowym, jakościowym systemie” ochrony zdrowia. KRDL reprezentuje blisko 18 tysięcy diagnostów laboratoryjnych i deklaruje gotowość do większego udziału w procesie diagnostyczno-terapeutycznym. Zdaniem samorządu zmiany mają skrócić ścieżkę diagnostyczną pacjenta, odciążyć lekarzy i lepiej wykorzystać kompetencje diagnostów.
Wśród najważniejszych propozycji znalazło się utworzenie Departamentu Medycyny Laboratoryjnej w Ministerstwie Zdrowia albo powołanie Krajowego Koordynatora Medycyny Laboratoryjnej. KRDL proponuje też wprowadzenie laboratoryjnej porady diagnostycznej, czyli samodzielnej interpretacji wyników przez diagnostę oraz wskazywania badań uzupełniających bez każdorazowego skierowania lekarskiego. Samorząd chce również, by diagności mogli kierować pacjentów na dodatkowe badania diagnostyczne.
Kolejne rekomendacje dotyczą jakości i organizacji systemu. KRDL postuluje jednolite standardy jakości badań laboratoryjnych, także wykonywanych w modelu POCT, większy udział diagnostów w programach profilaktycznych oraz włączenie ich do wielospecjalistycznych zespołów diagnostyczno-terapeutycznych. Samorząd domaga się też finalizacji prac nad ustawą o badaniach genetycznych i ochronie genomu ludzkiego.
Lista obejmuje również kwestie zawodowe. KRDL chce rozszerzenia ochrony prawnej diagnostów do poziomu przysługującego funkcjonariuszom publicznym, rozwoju ustawicznego kształcenia oraz utworzenia stałej Komisji Wspólnej Dialogu Ministra Zdrowia i Medycznych Zawodów Zaufania Publicznego. Na razie nie podano terminu ewentualnego powstania nowej struktury w Ministerstwie Zdrowia.
Medycyna laboratoryjna ma duże znaczenie dla rozpoznawania chorób, kwalifikowania pacjentów do leczenia i monitorowania efektów terapii. Diagnostyka laboratoryjna bywa jednak w systemie postrzegana głównie jako zaplecze pracy lekarzy, a nie samodzielny element procesu medycznego. To właśnie ten model KRDL chce zmienić, wskazując na potrzebę szybszego i prostszego dostępu do badań.
Jeśli resort podejmie prace nad rekomendacjami, kluczowe będą dalsze rozmowy o zakresie nowych uprawnień diagnostów i o organizacji ich współpracy z lekarzami. Bez decyzji Ministerstwa Zdrowia propozycje pozostaną jednak jedynie postulatem środowiska, które liczy na większą rolę w systemie.
10 rekomendacji KRDL w medycynie laboratoryjnej
Opracowanie własne na podstawie treści artykułu.
Najważniejsze rekomendacje KRDL dla medycyny laboratoryjnej
| Obszar | Postulat KRDL | Potencjalny efekt |
|---|---|---|
| Organizacja systemu | Utworzenie Departamentu Medycyny Laboratoryjnej lub Krajowego Koordynatora | Lepsze zarządzanie i większa spójność działań |
| Ścieżka pacjenta | Laboratoryjna porada diagnostyczna oraz możliwość kierowania na badania uzupełniające | Szybsza diagnostyka i mniej zbędnych skierowań |
| Jakość badań | Jednolite standardy jakości, także dla POCT | Bardziej porównywalne i bezpieczne wyniki |
| Profilaktyka | Większy udział diagnostów w programach profilaktycznych | Szerszy dostęp do badań przesiewowych |
| Współpraca kliniczna | Włączenie diagnostów do zespołów diagnostyczno-terapeutycznych | Lepsze wykorzystanie kompetencji specjalistów |
| Prawo i zawód | Wzmocnienie ochrony prawnej i rozwój kształcenia ustawicznego | Większe bezpieczeństwo i rozwój zawodowy |
Opracowanie własne na podstawie treści artykułu i rekomendacji KRDL.
Słownik pojęć
- Medycyna laboratoryjna
- Dziedzina medycyny zajmująca się badaniami laboratoryjnymi wspierającymi rozpoznawanie chorób, kwalifikację do leczenia i monitorowanie terapii.
- Diagnosta laboratoryjny
- Specjalista wykonujący i interpretujący badania laboratoryjne oraz wspierający proces diagnostyczny.
- Porada diagnostyczna
- Proponowana przez KRDL forma samodzielnej interpretacji wyników i wskazywania badań uzupełniających przez diagnostę.
- POCT
- Badania wykonywane przy łóżku pacjenta lub w miejscu udzielania świadczeń, bez pełnego zaplecza klasycznego laboratorium.
- Programy profilaktyczne
- Działania służące wczesnemu wykrywaniu chorób i ograniczaniu ich skutków poprzez badania przesiewowe i edukację.
- Ustawiczne kształcenie
- Stałe podnoszenie kwalifikacji zawodowych po uzyskaniu uprawnień do wykonywania zawodu.
