Najważniejsze
- •Badanie ZI sugeruje, że ciało migdałowate nie tłumaczy stabilnych różnic między ludźmi w podatności na stres i negatywne emocje.
- •Większe znaczenie mają rozległe sieci mózgowe związane z przetwarzaniem sygnałów z ciała, kontrolą ruchu i integracją bodźców wzrokowych.
- •Neurotyzmu nie udało się wiarygodnie przewidzieć na podstawie samej aktywności mózgu, a podatność na stres dawała się przewidywać tylko częściowo.
- •Wyniki podważają prosty model „jednego centrum emocji” i wskazują, że emocjonalne cechy osobowości powstają w interakcji wielu sieci mózgowych.
- •Autorzy podkreślają, że przyszłe badania nad stresem i emocjami powinny skupiać się bardziej na sieciach mózgowych niż na pojedynczych strukturach.
Badanie ZI opublikowane 14 lipca 2026 r. wskazuje, że ciało migdałowate nie wyjaśnia różnic w podatności na stres i lęk między ludźmi.
Międzynarodowe badanie prowadzone przez Centralny Instytut Zdrowia Psychicznego (ZI) wykazało, że ciało migdałowate nie wyjaśnia różnic między ludźmi w podatności na stres, lęk i inne negatywne emocje. Wyniki opublikowano 14 lipca 2026 r. w „Nature Communications”.
Zespół przeanalizował aktywność mózgu ponad 400 uczestników podczas standardowych emocjonalnych zadań MRT. Naukowcy zastosowali nowoczesne metody uczenia maszynowego i sprawdzili wyniki w niezależnej próbie replikacyjnej. Takie podejście miało pokazać, które obszary i sieci mózgowe najlepiej przewidują indywidualne różnice w przeżywaniu negatywnych emocji.
Wynik okazał się inny niż w wielu wcześniejszych badaniach, które skupiały się na ciele migdałowatym jako centralnym ośrodku emocji. Jak powiedział dr Maurizio Sicorello, współautor pracy, ciało migdałowate nie dostarcza wiarygodnego wyjaśnienia stabilnych różnic między ludźmi. Zamiast niej większe znaczenie miały sieci mózgowe odpowiedzialne za przetwarzanie informacji o ciele, kontrolę ruchów i integrację bodźców wzrokowych.
Badacze podali też, że ogólnego neurotyzmu nie dało się wiarygodnie przewidzieć na podstawie samej aktywności mózgu. Lepsze, choć wciąż ograniczone, wyniki uzyskano dla podatności na stres. To właśnie ten element okazał się silniej związany z działaniem rozległych sieci niż z pojedynczą strukturą mózgu.
Przez lata ciało migdałowate było opisywane jako kluczowy element biologicznego podłoża negatywnych emocji. Z tego założenia wyprowadzano wiele teorii dotyczących lęku, stresu i neurotyzmu. Nowe dane sugerują jednak, że emocjonalne cechy osobowości nie wynikają z aktywności jednego obszaru, lecz z pracy rozproszonych sieci, które łączą percepcję, odczuwanie ciała i planowanie działania.
Autorzy badania podkreślają, że ich praca otwiera drogę do bardziej precyzyjnych analiz emocji w przyszłości. W praktyce może to oznaczać większe znaczenie badań nad sieciami mózgowymi niż nad pojedynczymi strukturami, a także nowe kierunki dla psychologii i psychiatrii zajmującej się podatnością na stres.
Słownik pojęć
- Amygdala
- Struktura mózgu związana m.in. z przetwarzaniem emocji, szczególnie reakcji lękowych i zagrożenia.
- Neurotyzm
- Cecha osobowości opisująca większą skłonność do lęku, napięcia, zamartwiania się i negatywnych emocji.
- fMRI
- Funkcjonalny rezonans magnetyczny, metoda obrazowania pokazująca aktywność mózgu pośrednio na podstawie zmian przepływu krwi.
- Uczenie maszynowe
- Zestaw metod analizy danych, które pozwalają wykrywać wzorce i tworzyć modele predykcyjne na podstawie dużych zbiorów informacji.
- Replikacja
- Powtórzenie badania w niezależnej próbie lub zbiorze danych, aby sprawdzić, czy wyniki są wiarygodne i powtarzalne.
- Sieci mózgowe
- Zbiory połączonych obszarów mózgu, które wspólnie odpowiadają za określone funkcje, zamiast działać jako pojedyncza struktura.
