Najważniejsze
- •Brytyjski rząd planuje wprowadzić w Anglii zakaz sprzedaży napojów energetycznych o zawartości kofeiny powyżej 150 mg/l osobom poniżej 16. roku życia.
- •Nowe przepisy wejdą w życie w kwietniu 2027 roku i obejmą sprzedaż stacjonarną, automaty oraz zakupy przez internet.
- •Za złamanie zakazu sprzedawcom detalicznym grożą kary finansowe sięgające do 2500 funtów.
- •Regulacja jest odpowiedzią na negatywny wpływ kofeiny i cukru na zdrowie psychiczne oraz stan uzębienia dzieci i młodzieży.
- •Polska, Litwa i Łotwa to kraje, które już wcześniej wprowadziły podobne zakazy sprzedaży energetyków nieletnim.
Rząd Wielkiej Brytanii ogłosił plany wprowadzenia zakazu sprzedaży napojów energetycznych o wysokiej zawartości kofeiny osobom poniżej 16. roku życia. Nowe przepisy mają zacząć obowiązywać w Anglii od kwietnia 2027 roku.
Harmonogram wdrażania zakazu sprzedaży energetyków w Anglii
Dane na podstawie brytyjskiego Departamentu Zdrowia i Opieki Społecznej (DHSC)
Brytyjski rząd ogłosił plany wprowadzenia zakazu sprzedaży napojów energetycznych o wysokiej zawartości kofeiny osobom poniżej 16. roku życia. Nowe regulacje zaczną obowiązywać w Anglii w kwietniu 2027 roku i obejmą produkty zawierające ponad 150 mg kofeiny na litr. Ograniczenia dotyczyć będą sprzedaży w sklepach stacjonarnych, automatach vendingowych oraz w internecie.
Rząd planuje wdrożyć nowe przepisy na mocy ustawy o bezpieczeństwie żywności z 1990 roku (Food Safety Act 1990). Projekt wymaga jeszcze zatwierdzenia przez parlament. Za złamanie zakazu sprzedawcom detalicznym grozić będzie kara finansowa do 2500 funtów. Rozwiązanie to popiera 90 proc. respondentów uczestniczących w rządowych konsultacjach społecznych, które odbyły się jesienią 2025 roku. Resort zdrowia zebrał wówczas 1095 opinii od obywateli oraz organizacji.
Wpływ napojów energetycznych na zdrowie młodzieży
Z rządowych szacunków wynika, że w Anglii około 100 tysięcy dzieci spożywa napoje energetyczne każdego dnia. Wiceminister zdrowia Sharon Hodgson podkreśliła, że wysokie dawki kofeiny wywołują u młodzieży stany lękowe, problemy z koncentracją oraz zaburzenia snu. Z kolei Eddie Crouch, przewodniczący Brytyjskiego Stowarzyszenia Dentystycznego, dodał, że wysoka zawartość cukru i kwaśny odczyn tych produktów niszczą szkliwo i uzębienie dzieci, co negatywnie wpływa na ich naukę oraz sen.
Konieczność zmian i wątpliwości wokół nowych przepisów
Nowe regulacje zastąpią dobrowolne ograniczenia sprzedaży, które większość brytyjskich supermarketów wdrożyła w 2018 roku. Tamte zasady okazały się jednak nieskuteczne, ponieważ młodzież bez przeszkód kupowała napoje w mniejszych sklepach osiedlowych. Decyzja gabinetu Keira Starmera to część szerszego programu ochrony młodzieży, obejmującego również plany ograniczenia dostępu do mediów społecznościowych. Podobne zakazy sprzedaży energetyków osobom nieletnim wprowadziły już m.in. Polska, Litwa i Łotwa.
Wprowadzenie nowych przepisów budzi jednak pytania o ich spójność i zasięg. Choć prawo zabroni zakupu energetyków, nie ograniczy sprzedaży kawy, która często zawiera porównywalną ilość kofeiny. Producenci tacy jak Red Bull, Monster czy Prime, a także organizacje handlowe nie przedstawili jeszcze oficjalnego stanowiska wobec planowanych zmian. Co więcej, regulacje będą obowiązywać wyłącznie w Anglii – rządy Szkocji, Walii i Irlandii Północnej nie określiły dotąd swoich planów w tym zakresie.
Statystyki i kluczowe dane dotyczące projektu zakazu sprzedaży energetyków
| Wskaźnik / Parametr | Wartość / Szczegóły |
|---|---|
| Próg zawartości kofeiny objęty zakazem | Powyżej 150 mg na litr |
| Wiek objęty zakazem sprzedaży | Poniżej 16. roku życia |
| Planowane wejście w życie przepisów | Kwiecień 2027 r. |
| Poparcie społeczne w konsultacjach | 90% respondentów |
| Maksymalna kara finansowa dla sprzedawców | Do 2500 funtów |
| Szacowana dzienna liczba dzieci pijących energetyki w Anglii | Ok. 100 000 dzieci |
Dane pochodzą z rządowych konsultacji społecznych GOV.UK oraz wskaźników DHSC.
Słownik pojęć
- High-caffeine energy drinks
- Angielskie określenie napojów energetycznych o podwyższonej zawartości kofeiny (zazwyczaj powyżej 150 mg/l), często zawierających także taurynę, żeń-szeń oraz znaczne ilości cukru.
- Food Safety Act 1990
- Ustawa o bezpieczeństwie żywności z 1990 roku, stanowiąca ramy prawne dla kontroli żywności w Wielkiej Brytanii, na bazie której rząd wprowadzi nowe rozporządzenia.
- Department of Health and Social Care (DHSC)
- Brytyjskie Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej odpowiedzialne za politykę zdrowotną rządu w Anglii.
- Rządowe konsultacje społeczne
- Proces zbierania opinii od obywateli, organizacji zdrowotnych i przedstawicieli branży spożywczej w celu oceny poparcia i skutków planowanej regulacji prawnej.
