Najważniejsze
- •31. edycja „Biegu po Nowe Życie” w Wilanowie zgromadziła ponad 360 uczestników w 91 sztafetach, promując ideę dawstwa narządów i transplantologii.
- •W Polsce wykonuje się rocznie ok. 1,8–1,9 tys. przeszczepień narządów miąższowych od dawców zmarłych i żywych, a łączna liczba ratowanych pacjentów przekracza 2,4 tys.
- •Współczynnik zmarłych dawców w Polsce wynosi 13–15 na milion mieszkańców — to blisko trzykrotnie mniej niż w liderującej w UE Hiszpanii (40–49/mln).
- •Choć w Polsce obowiązuje prawna zasada zgody domniemanej, personel medyczny zawsze konsultuje pobranie narządów z rodziną zmarłego.
- •Aż 90% zgłoszeń dawców pochodzi z dużych szpitali miejskich, co wskazuje na konieczność wsparcia mniejszych ośrodków regionalnych.
W warszawskim Wilanowie odbyła się 31. edycja Biegu po Nowe Życie z udziałem 91 sztafet. Celem wydarzenia była promocja idei transplantologii oraz świadomego dawstwa narządów.
W warszawskim Wilanowie odbyła się 31. edycja „Biegu po Nowe Życie” – jednokilometrowego marszu nordic walking z udziałem 91 czteroosobowych sztafet. Wydarzenie zorganizowano w celu promocji idei transplantologii oraz dawstwa narządów.
W marszu wzięło udział ponad 360 osób. W sztafetach maszerowało około 100 pacjentów po przeszczepieniach, żywi dawcy, lekarze specjaliści, młodzież z 18 warszawskich liceów oraz znane postaci ze świata sportu i mediów, w tym Przemysław Saleta i mistrz olimpijski Zbigniew Bródka. Rywalizację wygrał zespół firmy Orlen, drugie miejsce zajęła reprezentacja Gdańska, a na trzeciej pozycji uplasowała się drużyna PZU Zdrowie.
Nowoczesne procedury transplantacyjne
Podczas wydarzenia przedstawiciele środowiska medycznego przytoczyli przykłady nowoczesnych procedur klinicznych. W lipcu 2025 roku pobrano nerkę od żywego dawcy, Tomasza Andrzejewskiego, dla jego brata – gen. Łukasza Andrzejewskiego-Popowa – z użyciem robota chirurgicznego da Vinci. Zastosowanie technologii małoinwazyjnej pozwoliło na wypisanie dawcy ze szpitala już w czwartej dobie po zabiegu. Z kolei zespół transplantologów ze Śląskiego Centrum Chorób Serca w Zabrzu, pod kierownictwem dr. n. med. Macieja Urlika, wykonał cztery przeszczepienia płuc w ciągu zaledwie kilku dni poprzedzających imprezę.
Z danych Poltransplantu wynika, że w Polsce rocznie wykonuje się około 1,8–1,9 tys. przeszczepień narządów miąższowych od dawców zmarłych i żywych. Łączna liczba ratowanych pacjentów, po uwzględnieniu przeszczepień tkanek i szpiku, przekracza 2,4 tys. osób.
Statystyki i wyzwania polskiej transplantologii
Współczynnik zmarłych dawców organów w Polsce wynosi około 13–15 na milion mieszkańców. Wynik ten jest niemal trzykrotnie niższy od wskaźników odnotowywanych w czołowych krajach Unii Europejskiej – na przykład w Hiszpanii sięga on 40–49 dawców na milion. Choć polskie ustawodawstwo opiera się na zasadzie zgody domniemanej, w praktyce klinicznej personel medyczny przed pobraniem narządów zawsze konsultuje się z rodziną zmarłego. Podpisane oświadczenia woli nie mają mocy prawnej, stanowią jednak dla lekarzy istotny dowód woli zmarłego podczas rozmów z jego bliskimi.
Według szacunków klinicystów około 90% zgłoszeń dawców narządów pochodzi z dużych ośrodków miejskich. Wskazuje to na potrzebę systemowego wsparcia mniejszych szpitali oraz ciągłego podnoszenia świadomości społecznej na temat donacji narządów.
Statystyki „Biegu po Nowe Życie” i dawstwa narządów w Polsce
Dane: Poltransplant / Bieg po Nowe Życie
Porównanie wskaźników dawstwa i transplantacji narządów
| Wskaźnik / Cecha | Polska | Hiszpania (Lider UE) |
|---|---|---|
| Liczba zmarłych dawców na 1 mln mieszkańców | 13 – 15 | 40 – 49 |
| Model prawny dawstwa | Zgoda domniemana (w praktyce rozmowa z rodziną) | Zgoda domniemana (rozbudowany system koordynacji) |
| Roczna liczba przeszczepień narządów miąższowych | ok. 1 800 – 1 900 | ok. 5 300+ |
| Główne źródło zgłoszeń dawców | Duże ośrodki miejskie (~90%) | Zdecentralizowana sieć szpitali krajowych |
Źródło: Dane Poltransplant oraz statystyki Międzynarodowego Rejestru Donacji i Transplantacji (IRODaT)
Słownik pojęć
- Transplantologia
- Dziedzina medycyny zajmująca się przeszczepianiem tkanek i narządów z jednego ciała na inne (lub w obrębie tego samego organizmu).
- Zgoda domniemana
- Zasada prawna stanowiąca, że każda osoba zmarła uznawana jest za potencjalnego dawcę narządów, o ile za życia nie wyraziła sprzeciwu w Centralnym Rejestrze Sprzeciwów.
- Poltransplant
- Państwowa jednostka organizacyjna podległa Ministrowi Zdrowia, koordynująca pobieranie i przeszczepianie komórek, tkanek i narządów w Polsce.
- Oświadczenie woli
- Niewiążący prawnie dokument, w którym osoba wyraża chęć oddania swoich narządów po śmierci, stanowiący ważną wskazówkę dla rodziny i lekarzy.
- Robot chirurgiczny da Vinci
- Zaawansowany system chirurgiczny umożliwiający wykonywanie skomplikowanych zabiegów metodą małoinwazyjną z wysoką precyzją.
