Najważniejsze
- •Sanepid w Kielcach uchylił zakaz spożywania i używania wody w 12 miejscowościach gminy Chęciny po spadku stężenia ołowiu do bezpiecznego poziomu (2–9 µg/l przy normie do 10 µg/l).
- •Przyczyną skażenia była awaria magistrali wodociągowej, która wymusiła czerpanie wody wyłącznie z ujęcia Góra Zamkowa, zlokalizowanego na terenach dawnego górnictwa kruszcowego.
- •Wyniki badań laboratoryjnych z próbki pobranej 15 września dotarły do Zakładu Gospodarki Komunalnej dopiero po 9 dniach, co opóźniło wprowadzenie obostrzeń.
- •Władze gminy w reakcji na kryzys ogłosiły przetarg na projekt stacji uzdatniania wody oraz zapowiedziały zwiększenie częstotliwości badań jakości wody.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kielcach 25 września 2026 r. przywrócił zdatność wody do spożycia w 12 miejscowościach gminy Chęciny. Stężenie ołowiu spadło poniżej dopuszczalnej normy.
Zestawienie parametrów stężenia ołowiu w wodzie wodociągowej w gminie Chęciny
| Parametr / Badanie | Wartość stężenia ołowiu | Dopuszczalna norma w Polsce/UE |
|---|---|---|
| Próbka z 15 września 2026 r. | Przekroczenie normy (wymogło zakaz) | 10 µg/l |
| Ponowne badanie z 25 września 2026 r. | 2 – 9 µg/l | 10 µg/l |
Dane na podstawie komunikatów PPIS w Kielcach i ZGK w Chęcinach.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kielcach 25 września 2026 roku uchylił zakaz spożywania i używania wody w 12 miejscowościach gminy Chęciny. Ponowne badania próbek pobranych tego samego dnia przez sanepid wykazały, że stężenie ołowiu spadło do poziomu od 2 do 9 µg/l (mikrogramów na litr), przy obowiązującej normie maksymalnej wynoszącej 10 µg/l.
Ograniczenia obowiązywały od 24 do 25 września 2026 roku i objęły około 7 tysięcy mieszkańców miejscowości Chęciny, Zacisze, Charężów, Miedzianka, Polichno, Podpolichno, Gościniec, Skiby, Wrzosy, Radkowice, Brzeziny oraz Gałęzice. Przez dobę woda nie nadawała się do celów spożywczych, przygotowywania potraw, kąpieli ani mycia naczyń — mieszkańcy mogli wykorzystywać ją wyłącznie do celów sanitarnych. W czasie trwania zakazu Zakład Gospodarki Komunalnej w Chęcinach zorganizował dostawy wody pitnej beczkowozami, kierując do akcji dwa pojazdy 24 września oraz trzy 25 września. Służby komunalne przeprowadziły jednocześnie intensywne płukanie sieci wodociągowej.
Przyczyny awarii i skażenia wody
Do wzrostu zawartości ołowiu w sieci doprowadziła awaria infrastruktury. Pęknięcie rury magistrali wodociągowej na odcinku między Gościńcem a Skibami uniemożliwiło mieszanie wód z różnych ujęć i wymusiło zasilanie sieci wyłącznie z ujęcia Góra Zamkowa. Ujęcie to leży na terenach dawnego górnictwa kruszcowego, gdzie ołów występuje naturalnie w skałach. Z powodu braku własnej stacji uzdatniania gmina zapewnia odpowiednie parametry wody poprzez mieszanie strumieni z kilku źródeł, a uszkodzenie magistrali przerwało ten proces.
Długie oczekiwanie na wyniki i planowane inwestycje
Badanie, które wykazało pierwotne przekroczenie dopuszczalnych norm, opierało się na próbce pobranej 15 września 2026 roku. Zakład Gospodarki Komunalnej w Chęcinach otrzymał protokół z wynikami z akredytowanego laboratorium dopiero 24 września przed godziną 14:00, czyli po dziewięciu dniach od pobrania. Inspektor sanitarny wydał decyzję o zakazie natychmiast po odebraniu dokumentacji. Przedstawiciele Zakładu Gospodarki Komunalnej zapowiedzieli skierowanie zapytania do laboratorium w celu wyjaśnienia przyczyn tak długiego oczekiwania na protokół.
W reakcji na zdarzenie Zakład Gospodarki Komunalnej ogłosił przetarg na opracowanie projektu stacji uzdatniania wody, która na stałe rozwiąże problem jej jakości. Władze gminy zapowiedziały również przeanalizowanie możliwości zwiększenia częstotliwości rutynowych badań jakości wody w sieci wodociągowej.
Harmonogram wydarzeń wokół kryzysu wodocięgowego w Chęcinach
Przebieg zdarzeń w gminie Chęciny
Słownik pojęć
- Ołów (Pb)
- Ciężki metal o silnych właściwościach toksycznych. Jego obecność w wodzie pitnej w stężeniu powyżej 10 µg/l stanowi zagrożenie dla zdrowia, zwłaszcza dla dzieci i kobiet w ciąży.
- Sanepid (PPIS)
- Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna sprawująca nadzór nad bezpieczeństwem higienicznym i sanitarnym, w tym jakością wody przeznaczonej do spożycia.
- Magistrala wodociągowa
- Główny przewód wodociągowy o dużej średnicy, służący do transportu wody z ujęcia lub stacji uzdatniania do sieci rozdzielczej.
- Teren górnictwa kruszcowego
- Rejon, w którym w przeszłości wydobywano rudy metali (np. ołowiu, miedzi, srebra). Skały w takich miejscach mogą naturalnie zawierać wyższe stężenia metali ciężkich.
- Stacja Uzdatniania Wody (SUW)
- Zespół urządzeń i obiektów służących do uzdatniania wody surowej (np. usuwania metali ciężkich, odżelaziania) w celu nadania jej parametrów wody pitnej.
