Komisja Zdrowia poparła ustawę o e‑zdrowiu z dwuletnim przedłużeniem funkcjonowania sieci szpitali

Sejmowa Komisja Zdrowia przyjęła 12 maja z poprawkami rządowy projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z rozwojem usług e‑zdrowia, który oprócz nowych rozwiązań cyfrowych przewiduje przedłużenie o dwa lata funkcjonowania obecnej sieci szpitali. Komisja zarekomendowała projekt do drugiego czytania w Sejmie.

Sprawozdawczynią została posłanka Anna Sobolak z Koalicji Obywatelskiej. Posłowie przyjęli pakiet poprawek Biura Legislacyjnego oraz drobną zmianę zgłoszoną przez posłankę Krystynę Skowrońską (KO), podkreślając, że mają one charakter techniczno‑legislacyjny i nie zmieniają kierunku projektu. Odrzucili natomiast wszystkie cztery poprawki Janusza Cieszyńskiego (PiS), w tym wniosek o usunięcie przepisu wydłużającego sieć szpitali oraz propozycję zmiany tytułu ustawy tak, by odzwierciedlał wagę tej regulacji.

Nowe rozwiązania e‑zdrowia i Platforma Usług Inteligentnych

Projekt przewiduje m.in. uruchomienie Systemu Domowej Opieki Medycznej do zdalnego monitorowania pacjentów w domu, w szczególności chorych przewlekle i z grup ryzyka. Zakłada też rozwój systemu e‑Konsylium, który ma umożliwiać prowadzenie zdalnych konsyliów specjalistycznych z wykorzystaniem danych medycznych pacjenta. Nowelizacja wprowadza ponadto europejski standard Patient Summary – skróconej karty zdrowia z kluczowymi informacjami klinicznymi – oraz umożliwia pacjentom samodzielne wprowadzanie wybranych danych zdrowotnych, np. z urządzeń noszonych, do systemu informacji w ochronie zdrowia.

Istotną częścią projektu jest budowa Platformy Usług Inteligentnych, która ma zapewnić podmiotom leczniczym bezpłatny dostęp do narzędzi wykorzystujących algorytmy sztucznej inteligencji w diagnostyce, głównie obrazowej. Przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia, w tym wiceminister Tomasz Maciejewski i Karolina Tądel z Departamentu e‑Zdrowia, zapewniali, że na platformie będą dostępne wyłącznie „bezpieczne, certyfikowane algorytmy”, a system ma wspierać, a nie zastępować decyzje lekarzy. Szczegółowych zasad certyfikacji, audytów i odpowiedzialności za ewentualne błędy w trakcie posiedzenia nie przedstawiono.

Przedłużenie sieci szpitali i spór o tryb prac

Największe emocje wywołał przepis wydłużający o dwa lata obowiązywanie wykazu placówek w tzw. sieci szpitali (PSZ). Oznacza to utrzymanie obecnego modelu ryczałtowego finansowania z NFZ. Ekspert Naczelnej Rady Lekarskiej Krzysztof Zdobylak ocenił, że skala tej zmiany jest tak duża, iż ustawa bardziej przypomina regulację o szpitalnictwie, a rozwiązania e‑zdrowia są „dodatkiem”. Rafał Bułanowski z Departamentu Lecznictwa MZ argumentował, że przedłużenie sieci ma zapewnić szpitalom stabilność organizacyjną i finansową na czas trwających procesów restrukturyzacji i konsolidacji oraz przygotowania szerszej reformy.

Wiceminister Maciejewski przedstawił projekt jako kluczowy element realizacji komponentu e‑zdrowie w Krajowym Planie Odbudowy o wartości 4,2 mld zł. Z tej puli – jak mówił – szpitale powiatowe mają otrzymać 1,25 mld zł (40 proc. alokacji), a szpitale wojewódzkie około 1 mld zł (30 proc.). Podkreślał, że środki te mają przyspieszyć cyfryzację przede wszystkim placówek samorządowych i umożliwić im podłączenie do nowych systemów, w tym Platformy Usług Inteligentnych.

Posłowie opozycji, głównie Janusz Cieszyński i Bolesław Piecha z PiS, krytykowali umieszczenie przepisów o sieci szpitali w ustawie dotyczącej e‑zdrowia, nazywając je „wrzutką” o dużej wadze systemowej. Zgłaszali także zastrzeżenia do tempa prac nad „bardzo skomplikowaną materią” oraz do niejasności przepisów o dostępie do danych i bezpieczeństwie informacji. Komisja odrzuciła m.in. poprawkę doprecyzowującą, że do określonych danych w systemie dostęp miałyby wyłącznie osoby uprawnione, oraz propozycję rezygnacji z przywrócenia papierowej karty stażu podyplomowego lekarzy.

W trakcie obrad przedstawiciele MZ potwierdzili, że podłączenie szpitali do Platformy Usług Inteligentnych będzie jednym z elementów rozliczania inwestycji finansowanych z KPO. Resort przesunął termin rozliczeń rzeczowych tych projektów do 15 lipca, aby placówki miały więcej czasu na zakończenie inwestycji i integrację z centralną infrastrukturą cyfrową.

Sieć szpitali (PSZ) działa od 2017 r. i obejmuje placówki, które w zamian za spełnienie określonych kryteriów otrzymują stabilny, ryczałtowy kontrakt z NFZ. Dwuletnie przedłużenie obecnego wykazu oznacza utrzymanie listy beneficjentów i zasad finansowania oraz w praktyce ogranicza możliwość wejścia nowych podmiotów do sieci w tym okresie. W połączeniu z nierównomiernym poziomem cyfryzacji – szczególnie w szpitalach powiatowych – to rozwiązanie może mieć znaczący wpływ na tempo i sposób wdrażania nowych usług e‑zdrowia.

Drugie czytanie projektu na posiedzeniu plenarnym Sejmu ma odbyć się w najbliższych dniach, po czym ustawa trafi do Senatu. Od ostatecznego kształtu przepisów zależeć będzie zarówno harmonogram wypłaty środków z KPO, jak i warunki cyfryzacji oraz finansowania szpitali w kolejnych latach.