Najważniejsze
- •Kliniki Gyncentrum i FertiMedica kwestionują sposób podziału środków z programu in vitro na 2026 r., zarzucając Ministerstwu Zdrowia oparcie wyliczeń na niespójnych danych.
- •W opisie sprawy pojawiają się rozbieżności w raportowaniu wyników leczenia, m.in. przypadki ciąż i porodów przy zerowej liczbie transferów zarodków, ale przekazany materiał nie zawiera dokumentów pozwalających na niezależną weryfikację.
- •Spór dotyczy także rozliczeń programu za 2025 r., w tym wykorzystania budżetu 600 mln zł i zasad przyznawania dodatkowego finansowania.
- •Znaczenie sprawy wykracza poza konflikt między klinikami a resortem, ponieważ sposób alokacji limitów może bezpośrednio wpływać na dostęp pacjentów do leczenia.
- •Na razie brakuje publicznego stanowiska Ministerstwa Zdrowia, dlatego kluczowe będzie wyjaśnienie metodologii podziału środków i ewentualna korekta zasad finansowania na 2026 r.
Kliniki Gyncentrum i FertiMedica zakwestionowały sposób, w jaki Ministerstwo Zdrowia podzieliło środki programu in vitro na 2026 r., zarzucając resortowi oparcie wyliczeń na niespójnych danych.
Kliniki leczenia niepłodności Gyncentrum i FertiMedica poinformowały 25 i 26 maja, że kwestionują sposób, w jaki Ministerstwo Zdrowia podzieliło środki rządowego programu in vitro na 2026 r. Według placówek algorytm zastosowany przez resort miał opierać się na niespójnych danych, co — ich zdaniem — może wpływać na dostęp pacjentów do leczenia.
Obie kliniki podały, że analizowały dokumenty uzyskane z Ministerstwa Zdrowia w trybie dostępu do informacji publicznej. Z ich relacji wynika, że w materiałach miały pojawić się anomalie w raportowaniu, w tym przypadki ciąż i porodów przy zerowej liczbie transferów zarodków. Według publikacji opisujących sprawę rozbieżności w dokumentach miały sięgać 122 ciąż i 174 porodów w tych samych placówkach. W jednym z opisów pojawił się też przykład ośrodka, który miał wykazać 13 ciąż i 22 porody. Przekazane materiały nie zawierają jednak tabel, skanów dokumentów ani niezależnej weryfikacji tych danych.
Zarzuty dotyczą także rozliczeń programu
Kliniki łączą te zastrzeżenia z rozliczeniami programu za 2025 r. oraz z tegoroczną alokacją środków. Według obu publikacji na program przewidziano w 2025 r. 600 mln zł, z czego wydano około 594 mln zł. Kwota około 10 mln zł pojawia się jako wyliczenie przypisywane placówkom i obejmuje różnicę między tymi sumami oraz bliżej nieokreślone zwroty za niezrealizowane świadczenia. Obie publikacje podają też, że po 28 sierpnia Ministerstwo Zdrowia miało odrzucać wnioski o dodatkowe finansowanie, także te dotyczące pacjentów onkologicznych. Również te twierdzenia nie zostały potwierdzone dokumentami resortu w przekazanym materiale.
W sporze pojawia się również wątek konkursu uzupełniającego. Z opisu sprawy wynika, że 15 maja 2026 r. unieważniono takie postępowanie, a tego samego dnia ogłoszono nowe, na innych warunkach. Kliniki oceniają, że zmiana zaostrzyła konflikt wokół zasad finansowania programu. W jednej z publikacji znalazła się też informacja, że w ciągu ostatnich dwóch miesięcy 60 par odesłano do innych placówek, ale ten element występuje tylko w jednym źródle i nie został niezależnie potwierdzony.
Brakuje stanowiska Ministerstwa Zdrowia
Rządowy program in vitro jest finansowany z budżetu państwa i realizowany przez wybrane placówki publiczne oraz prywatne. W takim systemie sposób podziału limitów wpływa na to, gdzie i kiedy pacjent może rozpocząć leczenie. Obecny spór dotyczy więc nie tylko rozliczeń między realizatorami a resortem, lecz także praktycznej dostępności świadczeń.
Na razie brakuje stanowiska Ministerstwa Zdrowia oraz głosów innych uczestników programu, w tym publicznych szpitali i pacjentów. Dalszy bieg sprawy będzie zależał od tego, czy resort odpowie na zarzuty, wyjaśni metodologię podziału środków lub skoryguje zasady finansowania na 2026 r.
Bartosz Arłukowicz ma informację dla wszystkich kobiet i mężczyzn, którzy...
Jak spór o podział środków może przełożyć się na dostęp do in vitro
Schemat pokazuje zależność opisaną w artykule, a nie oficjalnie potwierdzoną ścieżkę decyzyjną MZ.
Najważniejsze liczby i daty pojawiające się w opisie sporu o finansowanie programu in vitro
| Element | Wartość z artykułu | Uwagi |
|---|---|---|
| Budżet programu w 2025 r. | 600 mln zł | Kwota przewidziana na program według tekstu |
| Wydatkowana kwota w 2025 r. | ok. 594 mln zł | Wartość podana w publikacjach cytowanych w artykule |
| Różnica między tymi sumami | ok. 6 mln zł | Artykuł zaznacza jednocześnie, że ok. 10 mln zł obejmuje także bliżej nieokreślone zwroty |
| Kwota przypisywana placówkom | ok. 10 mln zł | Ma obejmować różnicę oraz zwroty za niezrealizowane świadczenia |
| Rozbieżności w dokumentach | 122 ciąż i 174 porodów | Dla tych samych placówek, według opisu sprawy |
| Przykład pojedynczego ośrodka | 13 ciąż i 22 porody | Wskazany jako przykład anomalii |
| Pacjenci odesłani do innych placówek | 60 par | Informacja występuje tylko w jednym źródle |
| Data unieważnienia konkursu uzupełniającego | 15 maja 2026 r. | Tego samego dnia ogłoszono nowe postępowanie |
| Data wskazana przy ograniczeniu dodatkowego finansowania | po 28 sierpnia | Twierdzenie niepotwierdzone dokumentami resortu w przekazanym materiale |
Opracowanie na podstawie danych i zastrzeżeń opisanych w artykule; część informacji nie została niezależnie potwierdzona.
Słownik pojęć
- In vitro (IVF)
- Metoda leczenia niepłodności polegająca na zapłodnieniu komórki jajowej poza organizmem i przeniesieniu zarodka do macicy.
- Transfer zarodka
- Etap procedury in vitro, w którym zarodek zostaje umieszczony w jamie macicy.
- Alokacja środków
- Podział dostępnych pieniędzy pomiędzy realizatorów programu lub poszczególne świadczenia.
- Konkurs uzupełniający
- Dodatkowe postępowanie służące wyborowi realizatorów lub rozdysponowaniu środków po podstawowym naborze.
- Realizator programu
- Placówka medyczna uprawniona do wykonywania świadczeń finansowanych w ramach danego programu zdrowotnego.
- Dostęp do informacji publicznej
- Tryb uzyskiwania dokumentów i danych od instytucji publicznych na podstawie przepisów o jawności życia publicznego.
