PloS one
2026-01-01
"Starzejemy się i wszystko się zmienia": jakościowe badanie codziennych doświadczeń starszych osób we wczesnych zmianach mobilności
"We're getting older and things are changing": Qualitatively exploring older adults' everyday experiences in relation to early changes in mobility.
Recenzja AI
Cel badania
Celem badania było jakościowe opisanie, jak starsze osoby doświadczają wczesnych zmian w mobilności oraz jak te zmiany wpływają na wykonywanie codziennych czynności i zaangażowanie społeczne.
Metoda
Przeprowadzono półustrukturyzowane wywiady z 25 samodzielnie mieszkającymi osobami starszymi, a następnie zastosowano analizę tematyczną do wyodrębnienia głównych wzorców doświadczeń.
Wyniki
Wyróżniono cztery główne tematy: odczuwanie większego zużycia energii przy codziennych czynnościach, zwiększoną uważność i unikanie ryzyka, podejście „używaj albo stracisz” do utrzymania mobilności oraz ciągłe porównywanie się z innymi. Uczestnicy wskazywali, że wczesne, nawet subtelne zmiany mobilności wpływają na dobór aktywności i stopień zaangażowania w życie codzienne.
Znaczenie dla praktyki
W praktyce klinicznej w Polsce wyniki podkreślają konieczność wczesnego rozpoznawania pierwszych, subiektywnych sygnałów pogorszenia mobilności oraz pracy nad realistycznymi oczekiwaniami wobec starzenia się. Wsparcie w utrzymaniu znaczących, aktywizujących form ruchu (np. spacery, zakupy, dojazdy) i edukacja na temat strategii bezpiecznego funkcjonowania mogą opóźniać utratę samodzielności i ograniczenie uczestnictwa społecznego u osób starszych.
Abstrakt oryginalny
Mobility can require skills from ambulating to driving and using public transportation. The onset of mobility impairments has been linked to reductions in physical function, social participation, health status and quality of life. We qualitatively explore how early changes in mobility are experienced by older persons and how such changes shape performance and engagement in everyday activities in later life. We conducted semi-structured interviews with 25 community-dwelling older persons and through thematic analysis identified four themes in the data. Participants described perceptions that everyday activities require more energy, a need for increased awareness and mitigation of risks when doing activities, a "use it or lose it" approach to maintaining mobility and comparisons between themselves and others. The results suggest that addressing expectations of aging, promoting engagement in meaningful activities, particularly those that enhance mobility, and increasing awareness of early changes in mobility are critical to maintaining engagement in later life.