Supportive care in cancer : official journal of the Multinational Association of Supportive Care in Cancer
2026-09-12
Oparte na danych profile biopsychospołeczne wspierające wczesną kwalifikację do opieki psychoonkologicznej w raku głowy i szyi: analiza skupień integrująca wyniki zgłaszane przez pacjentów, złożoność medyczną i wczesne korzystanie z opieki psychospołecznej w interdyscyplinarnym programie szybkiej diagnostyki
Data-driven biopsychosocial profiles to inform early psycho-oncology triage in head and neck cancer : A cross-sectional cluster analysis integrating patient-reported outcomes, medical complexity, and early psychosocial care utilization in an interdisciplinary fast-track diagnostic program.
Recenzja AI
Cel badania
Celem badania było wyodrębnienie zróżnicowanych profili biopsychospołecznych u pacjentów z podejrzeniem lub świeżo rozpoznanym rakiem głowy i szyi, aby lepiej ukierunkować wczesny triage psychoonkologiczny. Oceniano, czy wielowymiarowa charakterystyka potrzeb może być bardziej użyteczna niż pojedynczy wynik przesiewowej oceny dystresu.
Metoda
Przeanalizowano przekrojowe dane wyjściowe 96 dorosłych pacjentów ocenianych w ramach interdyscyplinarnej, 72-godzinnej ścieżki szybkiej diagnostyki. Na podstawie pięciu standaryzowanych domen — dystresu psychicznego, obciążenia fizycznego, ograniczeń funkcjonalnych, podatności interpersonalnej i złożoności medycznej — przeprowadzono analizę skupień metodą k-średnich; wykorzystanie pomocy psychospołecznej w ciągu 14 dni potraktowano jako zewnętrzne kryterium oceny.
Wyniki
Wyodrębniono trzy klinicznie interpretowalne grupy: pacjentów z małym obciążeniem (60,4%), pacjentów z dominującym dystresem psychicznym i relatywnie małą złożonością medyczną (25,0%) oraz pacjentów z dużym obciążeniem somatycznym i funkcjonalnym (14,6%). Korzystanie z opieki psychospołecznej różniło się między grupami jedynie nieznacznie, dlatego przed wdrożeniem klinicznym konieczne są badania prospektywne.
Znaczenie dla praktyki
W praktyce polskich zespołów diagnostycznych i terapeutycznych takie profile mogą pomóc szybciej identyfikować pacjentów wymagających wsparcia psychologicznego, rehabilitacyjnego, pielęgnacyjnego lub intensywniejszej koordynacji opieki, zamiast opierać decyzje wyłącznie na jednym wyniku dystresu. Wyniki nie uzasadniają jeszcze rutynowego wdrożenia tej metody, ale wskazują na potencjalną wartość zintegrowanej oceny potrzeb w ramach szybkiej ścieżki diagnostycznej.
Abstrakt oryginalny
PURPOSE: Rapid head and neck cancer (HNC) diagnostic pathways compress assessment and treatment planning into a few days. However, patients differ substantially in their psychological, physical, functional, interpersonal, and medical needs. Single-score distress screening may not capture this heterogeneity. METHODS: We analyzed cross-sectional baseline data from 96 adults assessed within an interdisciplinary 72-h fast-track diagnostic program for suspected or newly diagnosed HNC. Five theory-driven, z-standardized domains (psychological distress, physical burden, functional impairment, interpersonal vulnerability, medical complexity) were derived and clustered with k-means. Psychosocial care contacts within 14 days served as an exploratory external criterion and were not used as clustering inputs. RESULTS: A three-cluster solution yielded (i) low burden (n = 58, 60.4%), (ii) psychologically distressed (n = 24, 25.0%) with elevated distress and comparatively low medical complexity, and (iii) somatic/functional high burden (n = 14, 14.6%) characterized by prominent physical and functional burden. Psychosocial care utilization differed only modestly across clusters. CONCLUSIONS: Multidimensional profiling in this 72-h HNC pathway yielded clinically interpretable subgroups that may inform needs-based supportive and psychosocial care allocation. Because observed utilization did not map strongly onto profiles, prospective validation is required before clinical implementation.
Źródło
Supportive care in cancer : official journal of the Multinational Association of Supportive Care in Cancer
2026-09-12
DOI: 10.1007/s00520-026-11187-8
PMID: 42730830
PubMed Pełny tekst