PloS one
2026-01-01
Nieliniowa zależność dawka–odpowiedź ćwiczeń umysłowo-fizycznych u osób starszych z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi: przegląd systematyczny i metaanaliza
Nonlinear dose-response of mind-body exercise in older adults with mild cognitive impairment: A systematic review and meta-analysis.
Recenzja AI
Cel badania
Celem badania było określenie zależności dawka–odpowiedź między ćwiczeniami umysłowo-fizycznymi a poszczególnymi domenami funkcji poznawczych u osób w wieku co najmniej 60 lat z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi. Autorzy dążyli także do sformułowania praktycznych zaleceń dotyczących intensywności i czasu trwania interwencji.
Metoda
Przeprowadzono przegląd systematyczny i metaanalizę 27 randomizowanych badań kontrolowanych obejmujących 2034 uczestników, wyszukanych w ośmiu bazach danych do 15 września 2025 roku. Wielkości efektu obliczano z wykorzystaniem modelu efektów losowych, a zależności dawka–odpowiedź oceniano za pomocą regresji z ograniczonymi splajnami sześciennymi.
Wyniki
Ćwiczenia umysłowo-fizyczne poprawiały globalne funkcje poznawcze oraz szybkość przetwarzania informacji, odpowiednio z umiarkowaną pewnością dowodów i efektami Hedgesa g wynoszącymi 0,67 oraz 0,45. Dla globalnych funkcji poznawczych zaobserwowano zależność w kształcie litery U; dawka około 240 minut tygodniowo oraz interwencja trwająca co najmniej 11 tygodni wiązały się z istotną poprawą, jednak wyniki wymagają potwierdzenia prospektywnego.
Znaczenie dla praktyki
W praktyce klinicznej w Polsce ćwiczenia umysłowo-fizyczne mogą być rozważane jako element niefarmakologicznego postępowania u osób starszych z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi, z orientacyjnym celem około 240 minut tygodniowo przez co najmniej 11 tygodni. Zalecenia należy indywidualizować, a przedstawione dawki traktować ostrożnie ze względu na niską pewność dowodów dla części domen poznawczych i obserwacyjny charakter analiz dawka–odpowiedź.
Abstrakt oryginalny
OBJECTIVE: This study aimed to quantify domain-specific dose-response relationships between mind-body exercise and cognitive function in older adults with mild cognitive impairment (MCI), and to derive actionable dosing recommendation. METHODS: Eight major electronic databases were systematically searched up to September 15, 2025. Randomized controlled trials (RCTs) of mind-body exercise intervention in individuals aged ≥60 years with MCI that reported at least one cognitive domain outcome were included. Hedges'g effect sizes were calculated using random-effects models, and dose-response relationships were examined using restricted cubic spline regression. RESULTS: Twenty-seven RCTs (2034 participants) were included. Moderate-certainty evidence supported improvements in global cognition (Hedges' g: 0.67, 95% CI: [0.49, 0.78]) and processing speed (0.45 [0.3, 0.6]). Global cognition exhibited a U-shaped weekly dose-response, with 240 min/week as the relative nadir that still yielded a significant pooled effect (0.37; [0.19, 0.55]); longer intervention durations significantly amplified this overall response (β = 0.012, p < 0.05), and achieving significant benefit at this dose required ≥11 weeks intervention. Memory followed a similar pattern, but with very low certainty. Processing speed showed a U-shaped cumulative dose-response (nadir: 3400 minutes), and this effect was attenuated by weekly dose (β = -0.0011, p < 0.05), yet caution is warranted because the weekly doses in the included studies were heavily clustered. CONCLUSIONS: Mind-body exercise produces domain-specific dose-response patterns in older adults with MCI. For global cognition, the observed U-shaped pattern suggests that if 240 min/week dose is adopted clinically, extending intervention to at least 11 weeks is advisable. However, prospective validation of these findings is needed before clinical application.