PloS one
2026-01-01
„Chcę odzyskać kontrolę”: interpretatywna analiza fenomenologiczna samodzielnego radzenia sobie ze współistniejącymi przewlekłymi chorobami somatycznymi i psychicznymi
"I want to take the power back": An interpretative phenomenological analysis of self-management in coexisting physical and mental long-term conditions.
Recenzja AI
Cel badania
Celem badania było poznanie czynników ułatwiających i utrudniających samodzielne radzenie sobie dorosłych osób żyjących w społeczności z przewlekłą chorobą somatyczną oraz współistniejącym lękiem lub depresją. Autorzy analizowali również wpływ organizacji opieki, nierówności społecznych i relacji z personelem medycznym na codzienne funkcjonowanie pacjentów.
Metoda
Przeprowadzono jakościowe badanie z wykorzystaniem pogłębionych, częściowo ustrukturyzowanych wywiadów z ośmioma osobami dorosłymi z Wielkiej Brytanii. Materiał zebrany w okresie od maja do sierpnia 2025 roku poddano interpretatywnej analizie fenomenologicznej.
Wyniki
Wyodrębniono trzy główne obszary tematyczne: potrzebę stopniowo budowanego wsparcia, ograniczenia wynikające z systemu oraz niewidoczne trudności związane z życiem z wielochorobowością. Uczestnicy często byli zmuszeni do samodzielnego organizowania opieki z powodu luk systemowych i negatywnych doświadczeń w kontaktach z personelem, a dodatkowymi barierami były wiek, niewidoczność choroby i trudności związane z tożsamością.
Znaczenie dla praktyki
W praktyce klinicznej wyniki wskazują na potrzebę zintegrowanej, elastycznej i skoncentrowanej na osobie opieki, obejmującej jednocześnie potrzeby somatyczne, psychiczne i społeczne. Pracownicy medyczni w Polsce powinni unikać przerzucania całej odpowiedzialności na pacjenta, aktywnie oceniać obciążenie leczeniem oraz wzmacniać skoordynowane wsparcie i ciągłość opieki.
Abstrakt oryginalny
INTRODUCTION: Individuals living with both physical and mental health conditions face compounding barriers to self-management. These challenges arise from complex care needs, interactions between long-term conditions symptoms and inequalities resulting in a high treatment burden. While previous research on coexisting conditions has largely focused on those with severe mental illness, there remains an important gap in understanding the factors that help or hinder self-management among adults living with coexisting physical and common mental health conditions (anxiety/depression) in the community. OBJECTIVE: This study aims to explore the facilitators and barriers to self-management for adults living with a physical long-term condition and coexisting anxiety or depression in the community. METHODS: A qualitative study with in-depth semi-structured interviews was conducted between May and August 2025. Eight adults living with coexisting physical and mental health conditions in the UK participated. Interview data was recorded, transcribed and analysed using Interpretative Phenomenological Analysis. RESULTS: Three main themes were generated; (1) Moving beyond sink or swim: scaffolding support to self-manage (2) Self-managing: a choice or systemic exclusion (3) Unseen struggles: learning to live with my long-term conditions. Participants described the complex, often unsupported reality of self-managing coexisting long-term conditions, where many felt forced to integrate self-management into their lives due to systemic gaps and negative interactions with healthcare professional. Their experiences demonstrated an apparent hinderance to self-management, with age, condition visibility and identity struggles creating compounding barriers. Therefore, a holistic scaffolded support approach promoting integrated care was suggested to meet both their health and social needs. CONCLUSIONS: Our study provides insight into self-management facilitators and barriers among adults living with coexisting physical-mental health long-term conditions, highlighting substantial barriers to self-management and the need for person-centred, flexible, integrated support. The findings emphasise the need for new care models reflecting evolving presentations and domains of coexisting conditions.